به گزارش اطلاع با ما، همراه اول: اعداد همراه اول از رشد درآمدی چشمگیر خبر میدهند اما بررسی دقیق نشان میدهد بخشی از این افزایش ناشی از تعرفهها و اصلاحات مالی است. وابستگی به سرویسهای پایه و سودهای کوتاهمدت سرمایهگذاری، ریسکهای پنهان شرکتاند. مدل درآمدی نیازمند تحول واقعی و دیجیتالیسازی است.
همراه اول بهعنوان بزرگترین اپراتور کشور سالهاست که در مرکز نگاه بازار سرمایه قرار دارد. اعداد منتشرشده از عملکرد سال مالی جاری در نگاه نخست یک تصویر جذاب میسازد: درآمد عملیاتی این شرکت تا پایان مهر ۱۴۰۴ به بیش از ۴۶۵ هزار میلیارد ریال رسیده است. اما پشت این رشد ظاهری، شکافهایی وجود دارد که پرسشهای جدی درباره کیفیت سودآوری شرکت ایجاد میکند.
بخش اصلی درآمد همراه اول همچنان از کارکرد مشترکین تأمین میشود. عدد این بخش تنها طی چند ماه، از ۱۷۵ هزار میلیارد ریال در خرداد به ۴۲۸ هزار میلیارد ریال در مهر رسیده است. جهشی که در ظاهر نشانه رونق بازار است، اما با بررسی دقیقتر مشخص میشود که افزایش تعرفهها، اصلاحات ثبتی و تغییر روش شناسایی درآمد نقش مهمی در این رشد داشتهاند. به همین دلیل، بخشی از این رشد نه نتیجه افزایش واقعی مصرف، بلکه اثر مستقیم تغییرات حسابداری است؛ مسئلهای که میتواند تصویر درآمدی شرکت را بزرگتر از واقعیت نشان دهد.
درآمد حاصل از فروش خطوط جدید، سرویسهای ارزش افزوده، دفاتر خدماتی، آوای انتظار و طرحهای هواداری همچنان سهم بسیار محدودی در کل درآمد دارند. این موضوع نشان میدهد همراه اول هنوز نتوانسته مدل درآمدی خود را از وابستگی به مصرف مشترکین فعلی خارج کند و به سمت کسبوکارهای دیجیتال و خدمات متنوع حرکت کند. در رقابت با اپراتورهای مجازی و پلتفرمهای دیجیتال، این عقبماندگی میتواند چالشساز شود.
بخشی از رشد درآمد شرکت از «اتصال متقابل» ناشی میشود؛ یعنی زمانی که سایر اپراتورها از زیرساخت همراه اول استفاده میکنند. درآمد این بخش از ۱۳.۵ هزار میلیارد ریال در خرداد به ۳۲ هزار میلیارد ریال در شهریور رسیده است. گرچه این افزایش مثبت به نظر میرسد، اما اتکای بیش از حد به درآمدهایی که به سیاستگذاری و رقابت وابستهاند، شرکت را در برابر تغییر قوانین و ورود فناوریهای جدید آسیبپذیر میکند.
یکی از نکات مهم صورتهای مالی همراه اول، حجم بزرگ سرمایهگذاریهای بورسی است؛ بیش از ۵۹ هزار میلیارد ریال. در ظاهر، این سرمایهگذاریها باید درآمد متنوع ایجاد کنند اما بررسیها نشان میدهد سود اصلی این بخش از فروش کوتاهمدت سهام به دست آمده و درآمد پایدار یا تضمینشدهای وجود ندارد. این پرسش جدی مطرح است: آیا همراه اول با چنین رویکردی داراییهای خود را در معرض نوسانات شدید بورس قرار نمیدهد؟ اتکا به سودهای لحظهای میتواند شرکت را در دوران رکود بازار به شدت آسیبپذیر کند.
در بخش خدمات و فروش، الگوی درآمدی همراه اول تقریباً ثابت مانده است. مکالمه، پیامک، اینترنت و اتصال متقابل همچنان ستون اصلی درآمدند. این یعنی رشد درآمد شرکت بیشتر از محل افزایش تعرفهها و تعداد مشترکین حاصل شده، نه نوآوری یا ایجاد کسبوکارهای جدید. وابستگی شدید به این مدل سنتی درآمدی، هم قدرت رقابت شرکت را محدود میکند و هم آینده دیجیتالی آن را تحتالشعاع قرار میدهد.
آیا سرمایهگذاریهای سنگین بدون سود پایدار میتوانند نقدینگی شرکت را تهدید کنند؟
تکیه شدید بر سرویسهای پایه و اتصال متقابل تا چه زمانی پاسخگوست؟
همراه اول چه برنامهای برای توسعه خدمات دیجیتال دارد و آیا این برنامهها اجرا شدهاند؟
پاسخ به این سؤالات مسیر آینده شرکت را مشخص میکند و برای سهامداران اهمیت حیاتی دارد.
بررسی عملکرد همراه اول نشان میدهد که اگرچه اعداد درآمدی صعودی هستند اما بخش بزرگی از این رشد ناشی از افزایش تعرفهها و تغییرات مالی است. سرمایهگذاریهای کلان در بازار سرمایه با وجود سود کوتاهمدت، پایداری لازم را ندارند و تنوع خدمات دیجیتال در سطح مطلوب نیست. اگر همراه اول نتواند مدل درآمدی خود را بهروز کند و از «درآمدهای ظاهراً بزرگ اما ناپایدار» فاصله بگیرد، ممکن است سودآوری واقعی شرکت تحت تأثیر قرار گیرد و سهامداران با تصمیمگیریهای دشوار مواجه شوند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ