به گزارش اطلاع با ما ، قیمت نان: آمارهای رسمی نشان میدهد نان و غلات در سال ۱۴۰۴ یکی از بالاترین نرخهای تورم را تجربه کردهاند؛ بهطوری که تورم نقطهبهنقطه این گروه در برخی ماهها به نزدیکی ۹۵ درصد رسید. همزمان افزایش بودجه یارانه آرد در لایحه ۱۴۰۵ گمانههایی درباره تغییرات قیمتی سال آینده ایجاد کرده است؛ موضوعی که میتواند بر معیشت دهکهای پایین اثرگذار باشد.
بررسی دادههای رسمی نشان میدهد گروه «نان و غلات» در سال ۱۴۰۴ در میان کالاهای با بیشترین افزایش قیمت قرار گرفته است. تورم نقطهبهنقطه این گروه در دیماه به محدوده بالای ۸۰ درصد رسید و برآوردها از ثبت رشد تجمعی نزدیک به ۹۵ درصدی طی سال حکایت دارد؛ رقمی که فاصله محسوسی با تورم عمومی دارد.
در برخی ماهها از جمله تیر و آبان، رشد قیمت نان به اوج رسید و این کالا نقش قابلتوجهی در افزایش شاخص مواد غذایی ایفا کرد. چنین روندی نشان میدهد نان، بهعنوان یکی از اقلام پرمصرف سبد خانوار، در سال جاری با شتابی بالاتر از میانگین اقتصاد حرکت کرده است.
کارشناسان اقتصادی معمولاً چند عامل را در تحلیل افزایش قیمت نان مطرح میکنند:
فاصله قابلتوجه میان قیمت آرد یارانهای و نرخ خرید تضمینی گندم
اختلاف چندبرابری میان نرخ آرد دولتی و قیمتهای بالادستی طی سالهای اخیر موجب شده نظام یارانهای این بخش با چالشهای جدی روبهرو شود. با وجود اجرای طرحهای نظارتی و هوشمندسازی، مصرف آرد یارانهای تغییر محسوسی نداشته که این موضوع پرسشهایی درباره کارایی سیاستهای فعلی ایجاد کرده است.
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، رقم یارانه آرد افزایش قابل توجهی یافته است. رشد این ردیف بودجهای میتواند به دو معنا تعبیر شود: یا دولت قصد دارد فشار هزینهای موجود را جبران کند، یا اینکه اصلاحات قیمتی جدیدی در دستور کار قرار گیرد.
هرچند هنوز تصمیم رسمی درباره تغییر قیمتها اعلام نشده، اما تجربه سالهای گذشته نشان میدهد هرگونه بازتنظیم در سیاست یارانهای میتواند مستقیماً بر بازار نان اثر بگذارد.
بر اساس دادههای مصرفی، دهکهای پایین درآمدی نسبت به دهکهای بالا سهم بیشتری از نان در سبد غذایی خود دارند. در چنین شرایطی، افزایش قیمت نان میتواند فشار مضاعفی بر هزینههای معیشتی این خانوارها وارد کند.
تخصیص یارانه یکسان به همه دهکها، بدون توجه به الگوی مصرف، ممکن است کارایی لازم را در حمایت هدفمند ایجاد نکند. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران بر ضرورت بازنگری در شیوه توزیع یارانهها تأکید دارند تا اثر حمایتی آن تقویت شود.
با توجه به روند قیمتی سال ۱۴۰۴ و افزایش قابل توجه هزینههای مرتبط با تولید، بازار نان در آستانه سال ۱۴۰۵ در نقطه حساسی قرار گرفته است. اگر سیاستهای حمایتی بهگونهای طراحی نشود که هم تولیدکننده و هم مصرفکننده را متوازن پوشش دهد، احتمال تداوم فشار تورمی وجود دارد.
تورم نزدیک به ۱۰۰درصدی نان در ۱۴۰۴ نشان میدهد این کالای اساسی به یکی از اصلیترین کانونهای فشار معیشتی برای خانوارها تبدیل شده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
