به گزارش اطلاع با ما آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد نسبت تسهیلات غیرجاری به کل تسهیلات شبکه بانکی در پایان خرداد ۱۴۰۴ به ۲۲ درصد رسیده است. در این میان، بانک آینده با ثبت رقم بیسابقه ۹۸ درصدی، نگرانکنندهترین وضعیت را دارد. کارشناسان رکود اقتصادی، تحریمها، فساد و ضعف نظارت بانک مرکزی را مهمترین عوامل رشد مطالبات معوق میدانند؛ پدیدهای که میتواند به تورم و بیثباتی اقتصاد ایران دامن بزند.
طبق گزارش بانک مرکزی، حجم کل مانده تسهیلات کلان ۲۴ بانک کشور در پایان خرداد ۱۴۰۴ به حدود **۳۶۹۰ هزار میلیارد تومان** رسید. از این میزان، بیش از **۸۱۹ هزار میلیارد تومان** در دسته تسهیلات غیرجاری قرار دارد؛ یعنی نسبت ۲۲ درصدی که برای سلامت نظام بانکی ایران هشداردهنده است.
در میان بانکها، **بانک آینده** با ثبت رقم ۹۸ درصدی در نسبت تسهیلات غیرجاری، در بدترین شرایط قرار دارد. از مجموع ۱۲۲ هزار میلیارد تومان تسهیلات کلان این بانک، حدود ۱۱۹ هزار میلیارد تومان بازپرداخت نشده است. بخش زیادی از این بدهی به شرکت توسعه بینالملل ایرانمال مربوط میشود.
افزایش **مطالبات معوق بانکها** صرفاً یک آمار حسابداری نیست. این پدیده:
* ناترازی نقدینگی بانکها را تشدید میکند. * بانکها را به سمت اضافه برداشت از منابع بانک مرکزی میبرد. * با خلق پول بیپشتوانه، نرخ تورم را بالا میبرد.
بعد از بانک آینده، **پست بانک ایران** با نسبت ۵۷ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد. دلیل اصلی این وضعیت، عدم بازپرداخت وامهای شرکت مادر تخصصی بازرگانی دولتی ایران است که بیش از ۸۸ درصد از مطالبات غیرجاری پست بانک را شامل میشود.
کارشناسان سه دلیل اصلی برای رشد **مطالبات معوق بانکها** مطرح میکنند:
1. **رکود اقتصادی و تحریمها** که توان بازپرداخت وامگیرندگان را کاهش داده است. 2. **فساد و رانت در تخصیص تسهیلات** که باعث اعطای وام بدون ارزیابی درست میشود. 3. **فقدان نظارت کافی بانک مرکزی** که اجازه رشد این بحران را داده است.
مطالبات غیرجاری امروز تنها مشکل یک یا چند بانک نیست؛ بلکه نمادی از ضعف ساختاری نظام بانکی و خطر بزرگی برای اقتصاد ایران است. اگر بانک مرکزی و نهادهای نظارتی بهسرعت اقدام نکنند، بحران مطالبات معوق میتواند به بیثباتی مالی گسترده و تشدید تورم منجر شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
