به گزارش اطلاع با ما براساس آمارهای رسمی، وضعیت سلامت دهان و دندان ایرانیها بحرانی است؛ بهطوریکه هر فرد بهطور متوسط ۶ دندان پوسیده دارد و بیش از نیمی از سالمندان کاملاً بیدندان هستند. هزینههای بالای خدمات دندانپزشکی در سال ۱۴۰۴، نبود حمایت بیمههای پایه و تمرکز درمانگاههای دولتی بر کشیدن دندان، سبب شده مردم درمانهای ضروری را رها کنند. کارشناسان هشدار میدهند که تداوم این روند، شاخص سلامت دهان در ایران را به شدت نزولی خواهد کرد.
سلامت دهان و دندان، یکی از شاخصهای اصلی سلامت عمومی است؛ زیرا پوسیدگی و عفونت دندانها میتواند به بیماریهای خطرناکتری مانند عفونتهای قلبی، مشکلات گوارشی و حتی بیماریهای سیستم ایمنی منجر شود. با این حال، وضعیت دندان ایرانیها بههیچوجه رضایتبخش نیست.
آمارها نشان میدهد هر ایرانی بهطور متوسط ۶ دندان پوسیده دارد. در میان کودکان ۵ تا ۶ ساله، ۸۰ درصد حداقل ۵ دندان پوسیده یا کشیده شده دارند و در سالمندان بالای ۶۵ سال، بیش از ۵۵ درصد کاملاً بیدندان هستند. این ارقام، هشداری جدی درباره روند رو به وخامت سلامت دهان و دندان در کشور است.
یکی از دلایل اصلی این وضعیت، ساختار ناکارآمد نظام سلامت و کمرنگ بودن نقش بیمهها در پوشش خدمات دندانپزشکی است. بیش از ۹۰ درصد خدمات این حوزه در بخش خصوصی ارائه میشود و بیمههای پایه تنها پوشش محدودی دارند. این موضوع باعث شده هزینههای سرسامآور درمان، مردم را به کشیدن دندان بهجای ترمیم سوق دهد.
طبق تعرفههای سال ۱۴۰۴، هزینههایی مانند کشیدن یک دندان ساده بین ۲ تا ۲.۵ میلیون تومان، ترمیم دندان ۲.۵ تا ۳ میلیون تومان، عصبکشی تا ۳.۵ میلیون تومان و روکش دندان تا ۶ میلیون تومان است. در موارد پیچیده، هزینهها حتی به چند ده میلیون تومان نیز میرسد. این مبالغ برای بخش زیادی از جامعه غیرقابل پرداخت است و تنها حدود ۱۰ درصد مردم توانایی مالی مراجعه به مطب دندانپزشکی را دارند.
باقر شهنیزاده، رئیس انجمن دندانپزشکان عمومی ایران، میگوید: «دهان مردم پر شده از دندانهای پوسیده و خراب؛ چون هزینه ترمیم بسیار سنگین است، تنها راه، کشیدن دندان است.» او تأکید میکند اگر پیشگیری و حمایتهای دولتی تقویت نشود، شاخص سلامت دندان در جامعه نزولی خواهد بود.
تبلیغات گستردهای که برخی کلینیکها درباره خدمات دندانپزشکی قسطی انجام میدهند نیز، در بسیاری موارد واقعی نیست و بیماران هنگام مراجعه، با شرایطی مواجه میشوند که عملاً پرداخت نقدی محسوب میشود.
این شرایط نشان میدهد که نبود سیاستگذاری منسجم در حوزه اقتصاد سلامت، میتواند به بحران اجتماعی بزرگی تبدیل شود. دندانپزشکی باید از سطح یک کالای لوکس خارج و به عنوان بخشی جداییناپذیر از سلامت عمومی شناخته شود. ورود جدی بیمهها و حمایتهای دولتی میتواند تنها راهکار جلوگیری از فاجعهای باشد که امروز نشانههای آن در لبخندهای بیدندان میلیونها ایرانی آشکار است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ