به گزارش اطلاع با ما، بازار سیاه مدرک: در حالیکه ارزش واقعی آموزش در مهارت و تجربه است، بازار پنهانی از فروش مدارک تحصیلی و گواهیهای بینالمللی قلابی در ایران شکل گرفته است. موسساتی که با شعارهای فریبنده «مدرک معتبر جهانی» فعالیت میکنند، در واقع با فروش مدارک بیاعتبار، سرمایه و اعتماد مردم را میبلعند.
در گوشهوکنار شهر، موسساتی با تابلوهای درخشان و نامهایی شبیه به دانشگاههای بینالمللی ظاهر میشوند. وعده میدهند بدون کنکور، بدون حضور در کلاس و حتی بدون آزمون، مدرک کارشناسی یا دکتری بینالمللی بگیرید — فقط کافی است هزینهای چند صد میلیونی بپردازید.
برخی از این مراکز با ادعای همکاری با دانشگاههای خارجی یا چاپ مقاله در مجلات معتبر، تا نیم میلیارد تومان از متقاضیان دریافت میکنند. اما مدارک صادرشده، نه در سامانههای بینالمللی به ثبت میرسند و نه در نهادهای رسمی ایران اعتبار دارند. نتیجه؟ رزومههایی ساختگی، مقالات جعلی و رد صلاحیت علمی در مصاحبههای واقعی.
واژههایی چون global certificate یا international degree برای بسیاری از افراد جذاب است. همین واژهها ابزار اصلی فریباند. متقاضیان مهاجرت، به امید قبولی آسان در دانشگاههای خارجی، گواهیهایی میخرند که تنها روی کاغذ ارزش دارند و در سفارتخانهها یا دانشگاهها بلافاصله بیاعتبار شناخته میشوند.
بسیاری از این موسسات با مجوزهایی عمومی در حوزه خدمات فرهنگی یا اشتغال فعالیت میکنند، اما عملاً در حوزه آموزش عالی مداخله دارند. نبود سامانه شفاف برای راستیآزمایی مدارک و نظارت ناکافی، مسیر را برای رشد این تجارت غیررسمی باز گذاشته است.
کارشناسان میگویند بحران مدرکفروشی، نتیجه ترکیب دو عامل است: بیاعتمادی به آموزش رسمی و عطش اجتماعی برای «مدرک داشتن». تا زمانی که مدرک بهجای مهارت ارزشگذاری شود، بازار فروش مدارک جعلی همچنان داغ خواهد ماند — بازاری که علم را به کالایی لوکس تبدیل کرده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
