به گزارش اطلاع با ما ، بارورسازی ابر: بارورسازی ابرها دهههاست در جهان آزمایش میشود، اما هنوز هیچ سند معتبر و قطعی درباره اثرگذاری واقعی آن منتشر نشده است. کارشناسان میگویند این روش نهایتاً ۵ تا ۱۵ درصد میتواند بر بارش اثر بگذارد و در بسیاری از کشورها، از جمله هند، نتیجهای نداشته است. متخصصان معتقدند راهکارهای کمهزینهتر و مؤثرتری مثل مدیریت مصرف آب، بازچرخانی و تنظیم تقاضا وجود دارد و تکیه بیشازحد به بارورسازی، میتواند سیاستگذاری منابع آب را به بیراهه ببرد.
بارورسازی ابرها؛ فناوری پرسر و صدایی که هنوز نتیجه قطعی ندارد
دهههاست کشورها به امید افزایش بارش، به سراغ بارورسازی ابرها رفتهاند؛ اما بررسیهای علمی نشان میدهد این روش بیشتر جنبه آزمایشی دارد تا راهکار عملی. در ایران نیز هرچند پهپادها و تجهیزات جدید وارد میدان شدهاند، اما کارشناسان تأکید میکنند میزان اثرگذاری این روش محدود و غیرقابل اتکاست.
بارورسازی ابرها نخستینبار در آمریکا آزموده شد و سپس کشورهای عربی، چین و هند بهصورت گسترده آن را تجربه کردند. با وجود ادعاهای متعدد، هیچ ارزیابی علمی معتبر تاکنون اثرگذاری قطعی این روش را اثبات نکرده است. بسیاری از پروژهها یا بینتیجه بودهاند یا نتایجشان منتشر نشده است.
طبق نظر متخصصان اقلیم، بارورسازی ابرها ممکن است تنها در بهترین حالت ۵ تا ۱۵ درصد بارش را افزایش دهد. این میزان در مقایسه با هزینههای سنگین، تجهیزات تخصصی و عدم قطعیت اقلیمی، چندان چشمگیر نیست. در واقع، در شرایطی که سیستمهای طبیعی بارش خود دارای نوسانهای شدید هستند، تشخیص اثر یک مداخله کوچک تقریباً غیرممکن است.
هند برای مقابله با آلودگی شدید دهلی به بارورسازی ابرها متوسل شد؛ اما آزمایشها نشان داد این روش نه بارش مؤثری ایجاد کرد و نه آلودگی را کاهش داد. این مثال نشان میدهد بارورسازی ابرها ابزار مطمئنی برای مدیریت بحران—چه خشکسالی و چه آلودگی—نیست.
برای اثبات اثر یک عملیات بارورسازی باید حداقل ۵ تا ۱۰ سال روی یک منطقه مشخص آزمایشهای مداوم انجام شود و سپس دادهها با میانگین بارش ۳۰ تا ۴۰ سال گذشته مقایسه شود. اما دخالتهای متعدد انسانی و تغییرات طبیعی آبوهوا باعث میشود نتایج هیچگاه قطعی نباشد. به همین دلیل، سازمان جهانی هواشناسی نه آن را توصیه میکند و نه منع.
کارشناسان میگویند اتکای اصلی مدیریت منابع آب نباید روی بارش مصنوعی باشد. راهکارهای مؤثرتر عبارتند از:
به گفته متخصصان، برخلاف بارورسازی ابرها، اثر این طرحها قابل اندازهگیری و پایدار است.
بارش مصنوعی اغلب زمانی مطرح میشود که کشورها با بحران شدید آب روبهرو هستند. مسئولان به امید یک راه میانبر، سراغ این روش میروند؛ اما واقعیت این است که بارورسازی نه میتواند خشکسالی را برطرف کند و نه جایگزین مدیریت علمی منابع آب شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
