به گزارش اطلاع با ما، حمایت ویژه دولت – جنگ رمضان فقط به جبهههای نظامی محدود نشد. خط مقدم اقتصادی کشور نیز هدف قرار گرفت. واحدهای تولیدی استراتژیک و گلوگاهی که ستون فقرات صنعت کشور هستند، در این حملات آسیب دیدند. حالا دولت با یک بسته حمایتی گسترده به کمک آنها آمده است. چرا این واحدها مهم بودند؟ نه هر کارخانهای، گلوگاههای استراتژیک
سعید شجاعی، معاون برنامهریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزیر صمت، با تأکید بر اهمیت واحدهای آسیبدیده گفت:
«بررسیهای ما نشان میدهد واحدهایی که در جریان جنگ رمضان مورد اصابت قرار گرفتند، عمدتاً از واحدهای گلوگاهی و استراتژیک کشور بودهاند.»
گلوگاهی یعنی چه؟ یعنی واحدهایی که اگر از مدار خارج شوند، زنجیره تأمین چندین صنعت دیگر مختل میشود. شاید نام آنها در رسانهها نباشد، اما نقش آنها در اقتصاد کشور حیاتی است.
وزارت صمت این تولیدکنندگان را «سرداران اقتصادی» نامیده است. تعبیری که نشان میدهد نگاه حاکمیت به آنها، نگاه به رزمندگان خط مقدم است.
دولت برای جبران خسارات و حمایت از این واحدها، یک بسته چندلایه طراحی کرده است. هر لایه به یک بخش از مشکل تولیدکنندگان پاسخ میدهد.
واحدهایی که خارج از شهرکهای صنعتی مستقر بودهاند و مورد اصابت قرار گرفتهاند، میتوانند:
بدون تشریفات مزایده و فرآیندهای طولانی، در شهرکهای صنعتی مستقر شوند
این بند برای واحدهایی که محل تولید آنها به طور کامل تخریب شده یا در منطقه ناامن قرار دارد، حیاتی است.
تنفس (مهلت) برای پیشپرداختها و اقساط: ۲ تا ۶ ماه (یعنی تولیدکننده تا ۶ ماه هیچ قسطی پرداخت نمیکند)
افزایش دوره بازپرداخت اقساط: از ۲۴ ماه به ۴۸ ماه (دو برابر شدن زمان بازپرداخت)
حمایت ویژه از واحدهای دانشبنیان آسیبدیده: ۲ تا ۹ ماه اضافه به مهلتهای فوق
یعنی یک واحد دانشبنیان که مورد اصابت قرار گرفته، ممکن است تا ۱۵ ماه (۶ ماه عمومی + ۹ ماه ویژه) هیچ قسطی پرداخت نکند و سپس ۴۸ ماه فرصت داشته باشد تا بدهی خود را تسویه کند.
یکی از گرانترین بخشهای بازسازی یک واحد تولیدی، خرید ماشینآلات جدید است. دولت پیشنهاد داده است:
معافیت کامل ماشینآلات واحدهای آسیبدیده از پرداخت حقوق ورودی (شامل تعرفه و سود بازرگانی)
این پیشنهاد در مراحل نهایی تصویب است. اگر تصویب شود، یعنی تولیدکننده میتواند ماشینآلات مورد نیاز خود را بدون پرداخت عوارض گمرکی (که گاهی تا ۳۰ تا ۵۰ درصد ارزش کالاست) وارد کند. صرفهجویی بسیار قابل توجهی.
«موضوع حمایت مالی از این واحدها در کارگروه ماده ۱۳ بانک مرکزی به تصویب رسیده و بهزودی عملیاتی میشود.»
کارگروه ماده ۱۳ بانک مرکزی نهادی است که برای تأمین مالی طرحهای اولویتدار و بحرانی تشکیل میشود. تصویب در این کارگروه به معنای تخصیص منابع ارزانقیمت یا یارانهدار به واحدهای آسیبدیده است. جزئیات رقم و نرخ سود هنوز اعلام نشده، اما انتظار میرود بسیار پایینتر از نرخ سود بانکی معمول باشد.
یکی از درخواستهای مهم تولیدکنندگان، امکان تأمین مواد اولیه خارج از مکانیزم بورس کالاست (چون بورس گاهی با نوسانات قیمتی و صفهای طولانی همراه است). شجاعی در این باره گفت:
«این موضوع به دلیل حساسیتهای ساختاری، نیازمند کلاسبندی دقیق و محدود است تا از بروز چالش در بازارهای رسمی جلوگیری شود، اما راهکارهای حمایتی در این بخش نیز با دقت در حال بررسی است.»
یعنی ممکن است برای واحدهای آسیبدیده یک استثنا قائل شوند و اجازه دهند برخی مواد اولیه را خارج از بورس و با قیمت توافقی تأمین کنند. اما این استثنا محدود و مشروط خواهد بود.
واحد تولیدی که در جنگ رمضان مورد اصابت مستقیم یا غیرمستقیم قرار گرفته (نیاز به مستندات)
اولویت با واحدهای گلوگاهی و استراتژیک (یعنی آنهایی که نقش کلیدی در زنجیره تأمین دارند)
واحدهای خارج از شهرکهای صنعتی نیز مشمول جابهجایی و زمین جدید میشوند
تولیدکنندگانی که آسیب دیدهاند، باید هرچه سریعتر به ادارات صمت استان خود مراجعه و مدارک خسارت را ثبت کنند.
کارشناسان اقتصادی نظرات متفاوتی دارند. برخی میگویند این بسته یکی از جامعترین بستههای حمایتی پس از جنگ در ایران است. برخی دیگر معتقدند سرعت اجرا و تخصیص بودجه واقعی، تعیینکننده اصلی موفقیت خواهد بود.
محدودیت در تامین مواد اولیه خارج از بورس (که ممکن است به اندازه کافی گشایش ایجاد نکند)
«بسته که خیلی خوب است، اما ما در ایران طرحهای خوب زیاد دیدهایم که در اجرا زمین خوردهاند. امیدوارم این بار فرق کند و پول واقعی به دست تولیدکننده برسد، نه فقط وعده.»
نکته قابل تأمل: در این بسته حمایتی، خبری از «بیمه سرمایهگذاری اجباری» یا «تسهیلات بازسازی بدون نیاز به وثیقه» نیست. بسیاری از واحدهای آسیبدیده، خود ساختمان و تجهیزات خود را از دست دادهاند و وثیقهای برای دریافت تسهیلات جدید ندارند. اگر بانکها همچنان وثیقه سنگین بخواهند، بسیاری از تولیدکنندگان حتی با وجود این بسته هم نمیتوانند از آن استفاده کنند.
امید میرود در آییننامه اجرایی، مسئله وثیقه تسهیلات نیز حل و فصل شود.
شجاعی در بخش دیگری از صحبتهای خود، از تولیدکنندگان به عنوان «مصداق واقعی ایثار و ازخودگذشتگی» یاد کرد. شاید این تعبیر برای کسی که پشت میز نشسته، اغراقآمیز به نظر برسد، اما واقعیت این است:
بسیاری از تولیدکنندگان در هفتههای اول جنگ، با وجود بمباران و ناامنی، خط تولید خود را تعطیل نکردند
بعضی از آنها با چادر زدن در محوطه تخریب شده، تولید را ادامه دادند
برخی دیگر موجودی انبار خود را بدون چشمداشت به سود، با قیمت تمام شده در اختیار صنایع حیاتی قرار دادند
اینها همان «سرداران اقتصادی» هستند که وزیر صمت از آنها سخن میگوید.
اگر شما یا یکی از آشنایان، صاحب واحدی هستید که در جنگ رمضان آسیب دیده:
۱. مستندات خسارت (گزارش کارشناسی، عکس، فیلم، صورتجلسه ادارات دولتی) را کامل جمعآوری کنید
۲. هرچه سریعتر به اداره صنعت، معدن و تجارت استان خود مراجعه کنید (مدت زمان ثبتنام محدود است)
۴. درخواست کتبی خود را با استناد به این دستورالعمل جدید ثبت کنید (به شماره و تاریخ ابلاغیه اشاره شود)
۵. اگر واحد دانشبنیان هستید، گواهی دانشبنیانی خود را ضمیمه کنید (برای استفاده از مهلت اضافی ۲ تا ۹ ماهه)
۶. برای تأمین ماشینآلات خارجی، منتظر ابلاغ نهایی معافیت حقوق ورودی بمانید (فعلاً خرید نکنید، چون ممکن است معافیت شامل خریدهای قبلی نشود)
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
