از آجیل قسطی تا چلوکباب ۵۰۰ هزار تومانی؛ سفره ایرانی زیر فشار تورم خوراکی‌ها

به گزارش اطلاع با ما از آجیل قسطی تا چلوکباب ۵۰۰ هزار تومانی/ افزایش شدید قیمت آجیل، خشکبار و غذاهای آماده، الگوی مصرف خانوارهای ایرانی را به‌طور محسوسی تغییر داده است؛ از کاهش خرید آجیل شب یلدا و فروش قسطی آن گرفته تا حذف رستوران‌گردی و رواج «نیم‌پرس» در منوها، همه نشانه‌هایی از کوچک‌تر شدن سفره مردم در سایه تورم بالای خوراکی‌هاست.

**جهش قیمت آجیل؛ شب یلدای کم‌رونق‌تر از همیشه**

گزارش‌های رسمی و میدانی نشان می‌دهد قیمت انواع آجیل و خشکبار نسبت به سال گذشته بین ۴۰ درصد و در برخی اقلام مانند پسته و بادام هندی تا حدود ۱۰۰ درصد افزایش یافته است. این رشد قیمت، فشار قابل‌توجهی بر هزینه‌های خانوار وارد کرده و توان خرید بسیاری از مردم برای تهیه آجیل شب یلدا را کاهش داده است.

**چرا آجیل گران شد؟**

فعالان صنفی، افزایش هزینه‌های تولید، نوسانات نرخ ارز، گرانی بسته‌بندی و کاهش قدرت خرید مردم را از مهم‌ترین دلایل جهش قیمت آجیل عنوان می‌کنند. هم‌زمان، کاهش تقاضا نیز کاملاً مشهود است؛ به‌طوری‌که بسیاری از فروشندگان از افت محسوس فروش نسبت به سال گذشته خبر می‌دهند.

**فروش قسطی آجیل؛ نشانه‌ای از تغییر رفتار بازار**

در واکنش به این شرایط، برخی فروشگاه‌های آجیل‌فروشی به روش‌های غیرمتعارف روی آورده‌اند. فروش قسطی آجیل و حتی دریافت چک از مشتریان، پدیده‌ای است که امسال در بازار مشاهده می‌شود؛ اقدامی که فروشندگان آن را نتیجه مستقیم افزایش قیمت‌ها و ناتوانی بخشی از مشتریان در پرداخت نقدی می‌دانند.

**رستوران‌ها زیر فشار گرانی مواد غذایی**

افزایش قیمت‌ها فقط به آجیل محدود نمانده است. رئیس اتحادیه کباب و غذاهای سنتی اعلام کرده خرید غذا از رستوران‌ها نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است. افزایش مداوم قیمت مواد اولیه باعث شده بسیاری از رستوران‌ها چندین بار در سال نرخ غذاهای خود را تغییر دهند.

**نیم‌پرس؛ راه‌حل جدید برای حفظ مشتری**

در شرایطی که قیمت یک پرس غذای کامل برای بسیاری از خانوارها سنگین شده، رستوران‌ها و واحدهای بیرون‌بر «نیم‌پرس» را به منوی خود اضافه کرده‌اند. نیم‌پرس‌هایی که معمولاً شامل نصف سیخ جوجه‌کباب یا یک سیخ کوبیده است و قیمتی بین ۲۳۰ تا ۳۰۰ هزار تومان دارد؛ قیمتی که حتی برای غذای ساده‌ای مانند خورشت قیمه نیز به حدود ۲۳۰ هزار تومان رسیده است.

**چلوکباب ۵۰۰ هزار تومانی؛ مقایسه‌ای تکان‌دهنده**

بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد بهای یک پرس چلوکباب متعارف به حدود ۵۰۰ هزار تومان رسیده؛ در حالی‌ که تنها ده سال پیش همین غذا حدود ۶ هزار تومان قیمت داشت. به این ترتیب، قیمت چلوکباب در این مدت بیش از ۸۲۰۰ درصد رشد کرده است؛ رشدی که حتی از افزایش نرخ دلار در همین بازه زمانی، با حدود ۳۱۰۰ درصد، به‌مراتب بیشتر بوده است.

**تورم خوراکی‌ها؛ فراتر از تورم عمومی**

طبق آخرین گزارش مرکز آمار ایران، تورم خوراکی‌ها به بیش از ۶۶ درصد رسیده است. این در حالی است که ایران پیش‌تر نیز در سال ۱۴۰۱ و هم‌زمان با حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی، شوک سنگین قیمتی در بازار مواد غذایی را تجربه کرده بود؛ شوکی که در مرداد همان سال، تورم خوراکی‌ها را به بالای ۷۰ درصد رساند.

**سفره‌ای که هر سال کوچک‌تر می‌شود**

ادامه تورم‌های بالای ۴۰ درصد در سال‌های اخیر، به‌ویژه در بخش مواد غذایی، باعث شده الگوی مصرف خانوارها به‌طور جدی تغییر کند. کاهش خرید آجیل، افت مراجعه به رستوران‌ها و رواج فروش قسطی یا نیم‌پرس، همگی نشانه‌هایی از فشار فزاینده بر معیشت مردم و کوچک‌تر شدن سفره ایرانی در سال‌های اخیر است.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام