به گزارش اطلاع با ما، هزینه ساخت مسکن – فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوهسازان، در گفتوگوی تصویری شفاف از وضعیت بازار مسکن در شرایط کنونی کشور ترسیم کرده است. برخلاف برخی اظهارنظرهای غیرکارشناسی، کشور در شرایط جنگی قرار دارد و اقتصاد مسکن نیز بهشدت تحت تأثیر این شرایط قرار گرفته است.
پورحاجت با تأکید بر اینکه دوران رونق معاملات مسکن دهه ۹۰ دیگر تکرار نخواهد شد، گفت: «آنچه امروز قابل رصد است، کاهش حجم معاملات مسکن نسبت به ادوار گذشته، بهویژه در تهران و مناطقی است که بهطور مستقیم درگیر آثار جنگ هستند. البته در سایر نقاط کشور نیز نقلوانتقال و خرید و فروش مسکن با سرعت کمتری نسبت به گذشته انجام میشود که این موضوع کاملاً طبیعی است.» وی ادامه داد: «در تهران تعداد معاملات کاهش یافته، اما در سایر نقاط کشور معاملات همچنان در حال انجام است. هرچند تعداد این معاملات نسبت به گذشته کمتر شده، اما اینکه گفته شود خرید و فروش در بازار مسکن متوقف شده، برداشت درستی نیست.»
دبیر کانون سراسری انبوهسازان درباره دلیل اصلی کاهش معاملات مسکن توضیح داد: «در شرایط جنگی، سرمایه ذاتاً محتاط و محافظهکار عمل میکند و مردم معمولاً به سمت داراییهایی حرکت میکنند که نقدشوندگی بیشتری داشته باشند. در شرایط فعلی، بازار طلا و ارز برای حفظ ارزش سرمایه جذابیت بیشتری نسبت به بازار مسکن پیدا کرده است و دولت باید برای این موضوع برنامهریزی و تدبیر جدی داشته باشد.» وی با انتقاد از سیاستهای سالهای گذشته در حوزه مسکن افزود: «سالها با تصور وجود سوداگری در بازار مسکن، تعادل این بازار را برهم زدیم و انواع مالیاتها را بر این بخش اعمال کردیم، اما در مقابل، بازارهایی مانند طلا عملاً بدون سیاستگذاری مؤثر رها شدهاند. بخش قابل توجهی از سرمایههایی که میتوانست وارد بخش تولید و ساختوساز شود، اکنون به سمت بازارهایی مانند طلا و ارز هدایت شده است.»
پورحاجت درباره هزینه ساخت مسکن نیز تصریح کرد که افزایش قیمت مصالح ساختمانی در سال جاری بیسابقه بوده است: «بر اساس آمارهای رسمی، قیمت مصالح ساختمانی بین ۴۰ تا ۲۷۰ درصد افزایش یافته است. البته این به معنای افزایش ۲۷۰ درصدی همه مصالح نیست، بلکه برخی اقلام مانند محصولات پتروشیمی به دلیل شرایط جنگی تا این میزان رشد قیمت را تجربه کردهاند.» بررسیهای میدانی در تیرماه ۱۴۰۵ نشان میدهد قیمت اغلب کالاهای مورد استفاده در ساختوساز نسبت به سال گذشته رشد قابلتوجهی داشته است. به عنوان نمونه، هر کیسه سیمان تیپ ۲ در برخی برندها به حدود ۲۴۰ هزار تومان، سیمان سفید به حدود ۱۴۵ هزار تومان و گچ ممتاز بین ۱۱۰ تا ۱۳۰ هزار تومان رسیده است. همچنین قیمت مصالحی مانند فولاد، میلگرد، تیرآهن، بلوک، آجر و تجهیزات برقی و مکانیکی نسبت به بهار ۱۴۰۴ بین ۲۰ تا ۶۰ درصد افزایش یافته است.
بر اساس برآوردهای کارشناسی، در حال حاضر هزینه ساخت هر متر مربع واحد مسکونی معمولی در کلانشهرها بین ۲۵ تا ۳۵ میلیون تومان است و برای ساختمانهای با کیفیت بالاتر این رقم به ۴۰ تا ۵۵ میلیون تومان میرسد. با این حال، پورحاجت با اشاره به افزایش چشمگیر هزینههای تولید اعلام کرد: «در شرایط فعلی، میانگین هزینه ساخت یک ساختمان پنجطبقه در کشور حدود متری ۶۰ میلیون تومان برآورد میشود که نسبت به سال گذشته حدود ۷۰ درصد افزایش داشته است.» نوع هزینه میزان افزایش قیمت مصالح ساختمانی ۴۰ تا ۲۷۰ درصد هزینه ساخت (متری) ۷۰ درصد (به ۶۰ میلیون تومان) هزینه ساخت ساختمانهای معمولی ۳۰ تا ۴۵ درصد
مطالعات اقتصادی نشان میدهد که حدود ۴۵ تا ۵۵ درصد از هزینه ساخت مربوط به مصالح ساختمانی است. به همین دلیل، حتی افزایش ۱۰ درصدی قیمت مصالح میتواند چندین میلیون تومان به هزینه ساخت هر واحد مسکونی اضافه کند. این در حالی است که هزینه دستمزد نیروی انسانی حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد، هزینه ماشینآلات و حملونقل حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد و سایر هزینههای اداری، بیمه و مالیات نیز نزدیک به ۱۵ درصد از هزینه ساخت را به خود اختصاص میدهند.
کارشناسان هشدار میدهند اگر روند افزایشی قیمت مصالح ادامه پیدا کند، حتی در شرایط رکود نیز قیمت مسکن ظرفیت کاهش نخواهد داشت؛ زیرا هزینه تولید واحدهای جدید بهطور مداوم در حال افزایش است. پورحاجت در پایان با اشاره به اینکه هزینه ساخت نسبت به سال گذشته افزایش قابلتوجهی داشته، خاطرنشان کرد که همزمان با افزایش قیمت مصالح، هزینههای تولید نیز افزایش یافته و این موضوع بهطور مستقیم بر هزینه ساخت مسکن اثر گذاشته است. به نظر میرسد با توجه به ادامه روند افزایشی هزینههای ساخت و خروج سرمایه از این بازار، رکود معاملات مسکن در ماههای آینده نیز ادامهدار باشد.
بازار مسکن ایران در شرایط جنگی کنونی، با ترکیبی از رکود معاملاتی و افزایش بیسابقه هزینههای ساخت مواجه شده است. رشد ۴۰ تا ۲۷۰ درصدی قیمت مصالح و افزایش ۷۰ درصدی هزینه ساخت به متری ۶۰ میلیون تومان، همراه با خروج سرمایهها به سمت بازارهای موازی مانند طلا و ارز، چشمانداز روشنی برای این بازار ترسیم نمیکند. پورحاجت تأکید دارد که دوران رونق دهه ۹۰ دیگر تکرار نخواهد شد و دولت باید برای مدیریت این وضعیت برنامهریزی جدی داشته باشد. فعالان بازار مسکن و خریداران بالقوه باید با آگاهی از این شرایط، تصمیمات خود را با دیدی باز و محتاطانه اتخاذ کنند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
