به گزارش اطلاع با ما ، با افزایش فشارها علیه جانی اینفانتینو، موضوع احتمال رأی عدم اعتماد و برکناری رئیس فیفا پیش از انتخابات آینده مورد توجه قرار گرفته است. اساسنامه فیفا سازوکار مشخصی برای تشکیل کنگره فوقالعاده دارد، اما درباره حد نصاب دقیق برکناری رئیس، ابهامهایی وجود دارد.
افزایش انتقادها از عملکرد جانی اینفانتینو، رئیس فدراسیون جهانی فوتبال، این پرسش را مطرح کرده که آیا مخالفان او میتوانند پیش از انتخابات سال آینده، روند برکناری رئیس فیفا را کلید بزنند یا خیر.
با توجه به سازوکار پیشبینیشده در اساسنامه فیفا، برگزاری رأی عدم اعتماد فرآیندی ساده نیست و نیازمند حمایت تعداد قابل توجهی از فدراسیونهای عضو است. از سوی دیگر، حتی در صورت تشکیل کنگره فوقالعاده، نحوه تعیین اکثریت لازم برای برکناری رئیس، یکی از بخشهای مبهم این فرآیند محسوب میشود.
برای آنکه موضوع رأی عدم اعتماد وارد مرحله رسمی شود، دستکم ۲۰ درصد از اعضای فیفا باید درخواست خود را به شکل کتبی ارائه کنند.
فیفا در حال حاضر ۲۱۱ فدراسیون عضو دارد و بر این اساس، درخواست حداقل ۴۳ فدراسیون برای به جریان افتادن این فرآیند ضروری است.
پس از دریافت درخواست معتبر، شورای فیفا موظف است کنگرهای فوقالعاده برگزار کند. این نشست باید حداکثر ظرف سه ماه پس از دریافت درخواست تشکیل شود و دستور جلسه آن نیز قابل تغییر نخواهد بود.
بنابراین، حتی در صورت افزایش فشارها علیه اینفانتینو، مخالفان برای رسیدن به مرحله رأیگیری باید ابتدا حمایت لازم از میان اعضای فیفا را به دست آورند.
موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که کنفدراسیونهای قارهای وارد ماجرا شوند.
اگر ۵۵ عضو یوفا از برگزاری چنین رأیگیریای حمایت کنند، این کنفدراسیون میتواند به تنهایی حد نصاب لازم را فراهم کند. کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز با ۴۷ عضو، در صورت همراهی تمامی اعضای خود، ظرفیت لازم برای رسیدن به حد نصاب را دارد.
یوفا و AFC در کنار CONCACAF پیشتر نیز در انتقاد از عملکرد اینفانتینو و ایجاد فشار برای کنارهگیری او همسو شده بودند. همین موضوع باعث شده وزن سیاسی مخالفتها با رئیس فیفا بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، رسیدن به حد نصاب برای تشکیل کنگره به معنای برکناری قطعی رئیس فیفا نیست.
در صورت برگزاری کنگره فوقالعاده، هر فدراسیون عضو یک رأی خواهد داشت.
نکته مهم این است که فقط اعضایی که در کنگره حضور دارند میتوانند رأی بدهند. رأیگیری از طریق نماینده غیرحضوری یا ارسال رأی کتبی برای یک کنگره حضوری امکانپذیر نیست.
در نتیجه، مخالفان اینفانتینو علاوه بر جمعآوری امضا برای تشکیل کنگره، باید بتوانند در خود نشست نیز آرای کافی را به دست آورند.
اساسنامه فیفا درباره حد نصاب مورد نیاز برای انتخابات ریاست این نهاد مقررات مشخصی دارد، اما در مورد رأی عدم اعتماد به رئیس، عدد مشخص و مستقیمی برای میزان آرای لازم جهت برکناری اعلام نشده است.
با این حال، در اساسنامه آمده است که مگر در مواردی که مقررات دیگری تعیین شده باشد، برای اعتبار انتخابات، رأیگیریها و تصمیمات، اکثریت ساده آرای معتبر ملاک خواهد بود.
بنابراین، تفسیر مقررات موجود میتواند در تعیین سرنوشت چنین رأیگیریای اهمیت زیادی داشته باشد.
برکناری یا ناتوانی موقت رئیس فیفا به معنای خالی ماندن طولانیمدت جایگاه ریاست نیست.
طبق اساسنامه، اگر رئیس به صورت موقت یا دائمی نتواند وظایف خود را انجام دهد، باسابقهترین نایبرئیس شورای فیفا به طور موقت مسئولیتها و اختیارات ریاست را بر عهده خواهد گرفت.
در صورت نیاز، کنگره بعدی میتواند برای انتخاب رئیس جدید تشکیل جلسه دهد.
در شرایط فعلی، شیخ سلمان بن ابراهیم آلخلیفه از بحرین، باسابقهترین عضو در میان هشت نایبرئیس شورای فیفا محسوب میشود و ریاست کنفدراسیون فوتبال آسیا را نیز بر عهده دارد.
بنابراین، در صورت برکناری اینفانتینو، او یکی از مهمترین چهرههایی خواهد بود که در سناریوی انتقال موقت قدرت مورد توجه قرار میگیرد.
رأی عدم اعتماد رسمی علیه رئیس فیفا در تاریخ این نهاد سابقه مشخصی ندارد.
البته در دوره ریاست سپ بلاتر، نمونههایی وجود داشته که شرایط به چنین رویاروییای نزدیک شده است.
در سال ۲۰۰۱ و پس از بحران مربوط به شرکت ISL، شریک تجاری فیفا، فشارها علیه بلاتر افزایش یافت. لِنارت یوهانسون، رئیس وقت یوفا، حتی احتمال طرح عدم اعتماد را مطرح کرد و بلاتر در نشست فوقالعاده کمیته اجرایی فیفا با پرسشها و انتقادهای جدی مواجه شد.
با این حال، این فشارها در نهایت به رأیگیری رسمی برای برکناری رئیس فیفا منجر نشد و بلاتر توانست موقعیت خود را حفظ کند.
یک سال بعد نیز در جریان اختلافات مربوط به میشل زنروفینن، دبیرکل وقت فیفا، دوباره بحث رأی عدم اعتماد مطرح شد؛ اما این تلاش نیز به برگزاری رأی رسمی برای برکناری رئیس فیفا نرسید.
از نظر تئوری، اساسنامه فیفا راهی برای به جریان افتادن رأی عدم اعتماد پیشبینی کرده است؛ اما در عمل، جمع کردن آرای لازم و سپس کسب اکثریت در کنگره، چالش بزرگی خواهد بود.
مخالفان ابتدا باید حداقل ۴۳ فدراسیون را برای درخواست رسمی همراه کنند. سپس باید در کنگره فوقالعاده حمایت اکثریت لازم را به دست آورند.
به همین دلیل، افزایش انتقادها از اینفانتینو به تنهایی به معنای نزدیک بودن برکناری او نیست.
از سوی دیگر، هرچه تعداد کنفدراسیونها و فدراسیونهای مخالف بیشتر شود، فشار سیاسی بر رئیس فیفا نیز افزایش خواهد یافت و ممکن است معادلات انتخاباتی آینده را تحت تأثیر قرار دهد.
در شرایط فعلی، پرسش مهم این است که آیا مخالفان اینفانتینو میتوانند پیش از برگزاری انتخابات ریاست فیفا، روند برکناری او را به نتیجه برسانند یا اینکه این اختلافات تا انتخابات آینده ادامه پیدا خواهد کرد.
رأی عدم اعتماد، مسیری پیچیده و بدون سابقه اجرایی روشن در فیفا دارد. بنابراین برای تبدیل شدن این تهدید به یک اقدام واقعی، مخالفان باید از مرحله انتقاد سیاسی عبور کرده و ائتلافی گسترده میان فدراسیونهای عضو ایجاد کنند.
در نهایت، سؤال اصلی این نیست که آیا برکناری اینفانتینو از نظر اساسنامه ممکن است؛ مسئله این است که آیا مخالفان او میتوانند ۴۳ فدراسیون را برای آغاز فرآیند و سپس اکثریت لازم را برای تغییر رئیس فیفا با خود همراه کنند؟
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ