به گزارش اطلاع با ما ، برآوردهای جدید درباره تورم سال ۱۴۰۵ از ادامه فشار سنگین بر قیمتها حکایت دارد. بر اساس سه سناریوی مختلف، تورم سالانه پایان امسال میتواند بین ۸۰.۱ تا ۸۹.۷ درصد قرار گیرد. در عین حال، اگر متوسط تورم ماهانه در ماههای باقیمانده به محدوده ۶ درصد برسد، احتمال ورود تورم نقطهای به کانال سهرقمی افزایش خواهد یافت.
تورم در اقتصاد ایران در شرایطی وارد ماههای پایانی سال ۱۴۰۵ شده که فاصله میان وضعیت فعلی قیمتها و سناریوی تورم سهرقمی دیگر چندان زیاد نیست. دادههای مربوط به مردادماه نشان میدهد فشار افزایش قیمتها همچنان بالاست و مسیر ماههای آینده میتواند تعیینکننده باشد.
برآوردهای مختلف نشان میدهد حتی در یک سناریوی نسبتاً خوشبینانه نیز تورم سالانه پایان سال در محدوده ۸۰ درصد قرار خواهد گرفت؛ در حالی که ادامه روند فعلی میتواند این نرخ را به مرز ۹۰ درصد نزدیک کند.
یکی از مهمترین هشدارهای موجود، نرخ تورم نقطهبهنقطه مردادماه است. این شاخص به ۸۹ درصد رسیده؛ یعنی سطح قیمتها نسبت به مدت مشابه سال قبل به شکل قابلتوجهی افزایش یافته است.
قرار گرفتن تورم نقطهای در چنین سطحی باعث شده احتمال عبور آن از مرز ۱۰۰ درصد در صورت ادامه رشد سریع قیمتها جدیتر شود.
البته تورم سهرقمی به معنای افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت تمام کالاها نیست؛ بلکه نشان میدهد سطح عمومی قیمتها نسبت به دوره مشابه سال قبل بیش از دو برابر شده است.
در نخستین سناریو، روند تورم ماهانه پنج ماه ابتدایی سال ملاک قرار گرفته است.
اگر میانگین افزایش ماهانه قیمتها در ادامه سال نیز در همین محدوده باقی بماند، تورم سالانه پایان ۱۴۰۵ میتواند به حدود ۸۸.۷ درصد برسد.
در همین وضعیت، تورم نقطهای پایان سال نیز حدود ۸۴.۶ درصد برآورد میشود.
این سناریو نشان میدهد حتی بدون وقوع یک شوک جدید، ادامه روند فعلی میتواند تورم را در سطوح بسیار بالایی نگه دارد.
در سناریوی دوم، میانگین تورم ماهانه ۱۲ ماه منتهی به مردادماه مبنا قرار گرفته است.
این میانگین حدود ۵.۴ درصد محاسبه شده و اگر در ماههای باقیمانده نیز تکرار شود، تورم سالانه در پایان سال به حدود ۸۹.۷ درصد خواهد رسید.
بر اساس همین فرض، تورم نقطهای نیز میتواند در پایان سال در محدوده ۸۷.۱ درصد قرار بگیرد.
در واقع، این سناریو نشان میدهد تثبیت تورم ماهانه در سطوح بالا بهتنهایی میتواند اقتصاد را تا مرز تورم ۹۰ درصدی پیش ببرد.
اما سومین سناریو شرایط متفاوتی دارد. در این حالت فرض میشود تورم ماهانه ماههای آینده در سطح تورم ماهانه مردادماه باقی بماند.
اگر چنین شرایطی محقق شود، تورم سالانه پایان ۱۴۰۵ حدود ۸۰.۱ درصد خواهد بود و تورم نقطهای نیز به حدود ۶۳.۴ درصد میرسد.
این سناریو را میتوان خوشبینانهترین برآورد در میان گزینههای مطرحشده دانست؛ زیرا تحقق آن به کنترل بهتر نقدینگی، مهار انتظارات تورمی و جلوگیری از ایجاد شوکهای جدید اقتصادی وابسته است.
اگر سه سناریوی مطرحشده را کنار یکدیگر قرار دهیم، دامنه احتمالی تورم سالانه پایان ۱۴۰۵ حدود ۸۰.۱ تا ۸۹.۷ درصد خواهد بود.
برای تورم نقطهای نیز محدوده ۶۳.۴ تا ۸۷.۱ درصد به دست میآید.
بنابراین حتی خوشبینانهترین حالت نیز از تورم بسیار بالا حکایت دارد و فاصله اقتصاد با تورمهای پایین همچنان قابلتوجه است.
یکی از حساسترین نقاط این محاسبات، میانگین تورم ماهانه در ماههای باقیمانده سال است.
اگر متوسط رشد قیمتها در هر ماه به حدود ۶ درصد یا بیشتر برسد، احتمال ورود تورم نقطهای به کانال سهرقمی افزایش پیدا میکند.
به همین دلیل، روند تورم ماهانه در ماههای آینده اهمیت زیادی خواهد داشت. چند ماه متوالی رشد بالای قیمتها میتواند فاصله موجود تا مرز ۱۰۰ درصد را بهسرعت کاهش دهد.
البته هیچکدام از این ارقام را نباید پیشبینی قطعی آینده دانست. وضعیت اقتصاد ایران بهشدت تحت تأثیر متغیرهای سیاسی، ارزی و انتظارات اقتصادی قرار دارد.
تداوم شرایط «نه جنگ، نه صلح» میتواند اقتصاد را در مسیر فعلی نگه دارد، اما یک تغییر جدی در شرایط سیاسی میتواند معادلات را کاملاً تغییر دهد.
کاهش تنشها و ایجاد گشایش اقتصادی ممکن است فشار تورمی را کاهش دهد؛ در مقابل، تشدید درگیری یا اعمال فشارهای اقتصادی بیشتر میتواند قیمتها را از مسیر این برآوردها خارج کند.
در مجموع، تصویر فعلی اقتصاد ایران نشان میدهد مسئله اصلی دیگر فقط کاهش تورم نیست؛ بلکه جلوگیری از حرکت آن به سمت محدودههای بیسابقه اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
حتی در سناریوی خوشبینانه، تورم سالانه در پایان سال میتواند بالای ۸۰ درصد باقی بماند و در سناریوهای دیگر به محدوده ۹۰ درصد نزدیک شود.
به همین دلیل، تورم ۱۴۰۵ میتواند یکی از مهمترین شاخصهای اقتصادی سال باشد؛ شاخصی که مسیر آن نهتنها به سیاستهای پولی و مالی، بلکه به وضعیت بازار ارز، انتظارات مردم و تحولات سیاسی ماههای آینده وابسته خواهد بود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
