به گزارش اطلاع با ما ، شهرداری تهران طرحی با عنوان «تورم صفر» را برای تثبیت قیمت برخی کالاهای اساسی آغاز کرده است. این طرح ابتدا ۱۲ قلم کالا را شامل می‌شود و قرار است تعداد اقلام آن در مراحل بعد به ۱۷ مورد برسد. کالاهای مشمول در شبکه‌ای از میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند عرضه خواهند شد. اجرای این طرح در شرایطی آغاز شده که تورم سالانه و به‌ویژه تورم خوراکی‌ها در سطوح بالایی قرار دارد؛ بنابراین میزان اثرگذاری و امکان تداوم آن، مهم‌ترین آزمون پیش‌روی شهرداری تهران خواهد بود.
طرحی که شهرداری تهران آن را «تورم صفر» نامیده، از ابتدای مهرماه وارد مرحله اجرایی شده است؛ طرحی که هدف آن ثابت نگه داشتن قیمت مجموعه‌ای از کالاهای ضروری برای یک دوره شش‌ماهه است.
در مرحله نخست، ۱۲ قلم کالای اساسی در این برنامه قرار گرفته‌اند و طبق برنامه اعلام‌شده، در مراحل بعدی کالاهای بیشتری به سبد اضافه خواهند شد. قرار است تعداد اقلام مشمول در نهایت به ۱۷ مورد برسد.
برنج، گوشت منجمد، ماکارونی، روغن، شکر، خرما، سویا، عدس، لوبیا چیتی، لوبیا قرمز، نخود و لپه، اقلام اولیه این طرح هستند.
در ادامه نیز قرار است مرغ، رب گوجه‌فرنگی و پنیر به فهرست اضافه شوند. به این ترتیب، دامنه طرح از یک بسته محدود اولیه به سبد بزرگ‌تری از کالاهای مصرفی خانوار خواهد رسید.
شهرداری تهران اعلام کرده کالاهای این سبد از طریق شبکه مشخصی از میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند عرضه می‌شوند و قیمت تعیین‌شده آنها در دوره اجرای طرح افزایش پیدا نمی‌کند.
برای هر یک از اقلام، قیمت مشخصی اعلام شده است. برنج‌های مختلف، گوشت منجمد، انواع روغن، ماکارونی، حبوبات و شکر از جمله کالاهایی هستند که قیمت آنها برای عرضه در این طرح تعیین شده است.
بر اساس توضیحات شهرداری، در مورد بخشی از کالاها، قیمت عرضه در زمان آغاز طرح پایین‌تر از نرخ‌های رایج بازار تعیین شده و قرار است این قیمت تا پایان دوره شش‌ماهه ثابت باقی بماند.
در بخش دیگری از برنامه نیز شهرداری از کاهش هزینه‌های توزیع از طریق خرید مستقیم، قرارداد با تولیدکنندگان و حذف برخی واسطه‌ها سخن گفته است.
زمان اجرای این طرح یکی از مهم‌ترین نکات آن است. برنامه تثبیت قیمت کالاها در شرایطی آغاز شده که افزایش سطح عمومی قیمت‌ها فشار قابل توجهی بر هزینه خانوارها وارد کرده است.
بر اساس آمار اعلام‌شده، تورم سالانه در شهریورماه به ۷۳.۶ درصد رسیده و نرخ تورم سالانه گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات نیز ۱۰۸.۸ درصد اعلام شده است.
به همین دلیل، ثابت نگه داشتن قیمت چند قلم کالای اساسی به معنای متوقف شدن تورم در کل اقتصاد نیست. در واقع، طرح شهرداری محدود به کالاهای مشخص، قیمت‌های تعیین‌شده و شبکه عرضه معین است.
یکی از نکات مهم درباره این برنامه، محدود بودن سبد آن است. حتی اگر قیمت کالاهای مشمول طی شش ماه تغییر نکند، سایر کالاها و خدماتی که در سبد مصرفی خانوار قرار دارند همچنان ممکن است با افزایش قیمت مواجه شوند.
بنابراین میزان اثرگذاری طرح برای هر خانواده، به میزان مصرف کالاهای مشمول و سهم آنها از هزینه ماهانه خانوار بستگی دارد.
از سوی دیگر، سهم مواد غذایی در هزینه خانوارهای کم‌درآمد بیشتر است. به همین دلیل، تثبیت قیمت حتی بخشی از اقلام خوراکی می‌تواند برای این گروه اهمیت بیشتری داشته باشد؛ هرچند به‌تنهایی نمی‌تواند مسئله افزایش کلی هزینه‌های زندگی را حل کند.
اجرای قیمت ثابت در بازاری که هزینه تولید، تأمین و توزیع کالا ممکن است افزایش پیدا کند، نیازمند سازوکار مالی مشخص است.
شهرداری تهران اعلام کرده برای اجرای طرح از ظرفیت مدیریت شهری و همکاری شبکه بانکی استفاده خواهد کرد و بانک شهر و بانک ملت نیز در این برنامه مشارکت دارند.
با این حال، هزینه نهایی اجرای طرح در دوره شش‌ماهه و میزان منابعی که برای جبران احتمالی اختلاف میان قیمت خرید و قیمت عرضه مورد نیاز است، موضوعی است که اهمیت زیادی دارد.
به همین دلیل، ارزیابی واقعی طرح تنها با مشاهده قیمت کالاها در روزهای نخست امکان‌پذیر نیست و باید میزان منابع مصرف‌شده، حجم عرضه و توان ادامه تأمین کالا نیز در طول زمان مشخص شود.
مهم‌ترین آزمون «تورم صفر» احتمالاً پس از پایان دوره اولیه اجرای آن خواهد بود.
اگر شبکه تأمین بتواند کالاها را با قیمت‌های تعیین‌شده ادامه دهد و منابع لازم برای حفظ این شرایط فراهم باشد، طرح می‌تواند به الگویی گسترده‌تر برای عرضه برخی کالاهای ضروری تبدیل شود.
اما اگر با پایان دوره شش‌ماهه قیمت‌ها دوباره به نرخ‌های بازار نزدیک شوند، اثر آن برای خانوار بیشتر جنبه کوتاه‌مدت خواهد داشت.
در نهایت، موفقیت این طرح را نمی‌توان صرفاً با عنوان «تورم صفر» سنجید؛ معیار اصلی، میزان کاهش هزینه واقعی خانوار، استمرار عرضه، اختلاف قیمت با بازار و توان تأمین منابع در ماه‌های آینده خواهد بود.
این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.
Δ
