به گزارش اطلاع با ما ، بحران نیروی پرستاری بار دیگر به یکی از مسائل مهم حوزه سلامت تبدیل شده است. دبیرکل خانه پرستار میگوید پایین بودن دریافتی، فشار شیفتهای کاری و بینتیجه ماندن پیگیری مطالبات، بخشی از پرستاران را به ترک شغل یا کنار گذاشتن این حرفه سوق داده است.
سالهاست موضوع وضعیت معیشتی و شرایط کاری پرستاران در حوزه سلامت مطرح میشود؛ اما به گفته فعالان صنفی، بخشی از مشکلات همچنان پابرجاست و همین مسئله میتواند بر ماندگاری نیروها در این حرفه اثر بگذارد.
محمد شریفیمقدم، دبیرکل خانه پرستار، با اشاره به شرایط موجود، معتقد است ادامه این وضعیت باعث شده برخی پرستاران میان ادامه فعالیت در بیمارستان و ترک حرفه خود، گزینه دوم را انتخاب کنند.
یکی از محورهای اصلی انتقادها، میزان دریافتی پرستاران است. شریفیمقدم میانگین حقوق پرستاران را حدود ۲۵ تا ۲۸ میلیون تومان عنوان کرده و معتقد است این میزان درآمد با توجه به حجم مسئولیت و شرایط دشوار محیط کار، انگیزه کافی برای ادامه فعالیت ایجاد نمیکند.
به گفته او، برخی پرستاران به این جمعبندی رسیدهاند که ادامه کار با چنین سطحی از دریافتی و در کنار آن تحمل شیفتهای سنگین، از نظر اقتصادی و جسمی برایشان توجیه کافی ندارد.
یکی از ارقام قابل توجه مطرحشده از سوی دبیرکل خانه پرستار، حضور نداشتن حدود ۷۰ هزار پرستار در چرخه اشتغال است.
او همچنین معتقد است بخشی از ظرفیتهای استخدامی حوزه پرستاری نیز به دلیل استقبال ناکافی تکمیل نمیشود؛ موضوعی که در صورت تداوم میتواند فاصله میان نیاز مراکز درمانی و تعداد نیروهای فعال را بیشتر کند.
این آمار و ارزیابیها، اظهارات یک مقام صنفی است و بررسی دقیق ابعاد آن نیازمند انتشار آمار رسمی و بهروز از سوی دستگاههای مسئول است.
کاهش نیروی فعال میتواند فشار کاری بیشتری بر پرستارانی که همچنان در بیمارستانها مشغول فعالیت هستند وارد کند.
به گفته شریفیمقدم، در برخی موارد پرستاران به جای مراقبت از تعداد محدودی بیمار، با تعداد بسیار بیشتری مواجه میشوند. چنین شرایطی از نگاه او میتواند خستگی و فرسودگی جسمی و روانی نیروهای درمانی را افزایش دهد.
شیفتهای متوالی، ساعات کاری طولانی و مسئولیت سنگین مراقبت از بیماران از جمله عواملی هستند که میتوانند سلامت جسمی و روانی پرستاران را تحت فشار قرار دهند.
بر اساس توضیحات مطرحشده، مسئله تنها میزان حقوق نیست. امنیت شغلی، فرصت پیشرفت، تناسب درآمد با حجم کار و شرایط محیط بیمارستان نیز در تصمیم پرستاران برای ادامه فعالیت نقش دارد.
وقتی یک نیروی متخصص احساس کند میان میزان مسئولیت و دریافتی او تناسب کافی وجود ندارد، احتمال تغییر شغل یا ترک حرفه میتواند افزایش پیدا کند.
این مسئله برای رشتهای مانند پرستاری اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا تربیت نیروی متخصص زمانبر است و خروج نیرو از این حوزه بهسادگی قابل جبران نیست.
دبیرکل خانه پرستار میگوید پرستاران طی سالهای گذشته مسیرهای مختلفی از پیگیری صنفی و مذاکره تا طرح مطالبات از مسیرهای قانونی را دنبال کردهاند، اما از نگاه او نتیجه مطلوب حاصل نشده است.
همین احساس بینتیجه ماندن مطالبات میتواند یکی از عوامل کاهش انگیزه نیروها باشد؛ بهخصوص زمانی که مشکلات معیشتی همزمان با فشار کاری افزایش پیدا کند.
موضوع نحوه توزیع درآمد در نظام سلامت نیز از دیگر محورهای مطرحشده در اظهارات دبیرکل خانه پرستار است.
او معتقد است اختلاف میان دریافتی گروههای مختلف در نظام درمان، در کنار تفاوت مسئولیتها و میزان فشار کاری، میتواند احساس بیعدالتی را در میان پرستاران افزایش دهد.
این بخش از اظهارات، دیدگاه یک فعال صنفی است و برای داوری درباره میزان اختلاف پرداختها و علل آن، نیاز به بررسی دادههای رسمی و ساختار پرداخت در نظام سلامت وجود دارد.
فشار کاری مداوم تنها به ساعات کاری محدود نمیشود. کار در محیط بیمارستان و مواجهه روزانه با بیماران، شرایط اضطراری و مسئولیت مستقیم در مراقبت از افراد، میتواند فشار روانی قابل توجهی ایجاد کند.
از نگاه فعالان صنفی، اگر کمبود نیرو و فشار کاری ادامه پیدا کند، احتمال فرسودگی شغلی افزایش مییابد و در بلندمدت میتواند ماندگاری نیروهای متخصص در نظام درمان را با چالش بیشتری مواجه کند.
مسئله پرستاران در نهایت به کیفیت خدمات درمانی نیز ارتباط پیدا میکند. هرچه تعداد نیروهای مورد نیاز مراکز درمانی با نیروی موجود فاصله بیشتری داشته باشد، فشار کاری بر کارکنان افزایش خواهد یافت.
دبیرکل خانه پرستار نسبت به همین موضوع هشدار داده و معتقد است ادامه کمبود نیرو میتواند بر کیفیت خدمات پرستاری و در نهایت بر تجربه بیماران اثر بگذارد.
البته میزان این اثرگذاری و ارتباط آن با پیامدهای درمانی باید بر اساس آمار و مطالعات تخصصی ارزیابی شود.
رفع چالشهای پرستاری به نظر میرسد نیازمند مجموعهای از اقدامات همزمان باشد؛ از اصلاح نظام پرداخت و بهبود شرایط کاری گرفته تا تأمین نیروی کافی، کاهش فشار شیفتها و ایجاد مسیر روشن برای رشد حرفهای.
اگر هدف، حفظ نیروهای متخصص در نظام سلامت است، صرف جذب نیروی جدید نیز کافی نخواهد بود و باید شرایطی فراهم شود که پرستار شاغل، ادامه فعالیت خود را از نظر حرفهای و اقتصادی قابل دوام بداند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ