به گزارش اطلاع با ما ، تحولات اخیر میان عربستان سعودی و حوثیها، پاکستان را در موقعیتی پیچیده قرار داده است؛ کشوری که از یک سو روابط دفاعی نزدیکی با ریاض دارد و از سوی دیگر تلاش کرده کانال ارتباطی خود با تهران را حفظ کند.
اکنون این پرسش مطرح است که آیا اسلامآباد میتواند همچنان نقش میانجی و انتقالدهنده پیام میان طرفهای مختلف را حفظ کند یا افزایش تنشها، این کشور را به سمت ایفای نقشی مستقیمتر سوق خواهد داد.
پاکستان در سالهای اخیر روابط امنیتی و دفاعی خود با کشورهای منطقه را گسترش داده است. توافق دفاعی جدید میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه نیز اهمیت این روابط را افزایش داده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در چارچوب این توافق، حمله مسلحانه به یکی از اعضا میتواند در سطح توافق بهعنوان حمله علیه سایر اعضا تلقی شود. همین مسئله باعث شده در صورت تشدید درگیریهای منطقهای، تعهدات اسلامآباد با حساسیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.
پاکستان در کنار روابط نزدیک با عربستان، منافع مهمی نیز در حفظ مناسبات خود با ایران دارد. مرز مشترک دو کشور و وابستگی پاکستان به مسیرهای انرژی منطقه، از جمله عواملی هستند که اسلامآباد را به اتخاذ رویکردی محتاطانه سوق میدهند.
به همین دلیل، مقامهای پاکستانی در مواضع اخیر خود بر گفتوگو، خویشتنداری و راهکارهای دیپلماتیک تأکید کردهاند و دستکم در مواضع رسمی، از ورود مستقیم نظامی به درگیریهای جاری سخن نگفتهاند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، پاکستان در روزهای اخیر تلاش کرده پیامهایی میان عربستان و ایران منتقل کند. همچنین از گفتوگوی تلفنی فرمانده ارتش پاکستان با وزیر امور خارجه ایران درباره راههای کاهش تنش و احیای مسیرهای دیپلماتیک خبر داده شده است.
این اقدامات نشان میدهد اسلامآباد همچنان تلاش دارد از ظرفیت روابط خود با دو طرف برای کاهش تنش استفاده کند؛ هرچند موفقیت این رویکرد به میزان شدت گرفتن درگیریها و واکنش بازیگران منطقهای بستگی خواهد داشت.
سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرده که در مقطع فعلی اقدام نظامی در واکنش به حملات حوثیها در دستور کار اسلامآباد قرار ندارد.
این موضع نشان میدهد پاکستان فعلاً تلاش دارد فاصله خود را با ورود مستقیم به درگیری حفظ کند. با این حال، سابقه همکاریهای نظامی اسلامآباد و ریاض و حضور نیروهای پاکستانی در عربستان، باعث شده احتمال تغییر شرایط همچنان مورد توجه تحلیلگران باشد.
روابط ایران و پاکستان در سالهای گذشته همواره بدون چالش نبوده است. در یکی از جدیترین موارد اخیر، حملات متقابل دو کشور در مناطق مرزی، برای مدت کوتاهی نگرانیهایی درباره افزایش تنش ایجاد کرد.
با این حال، دو طرف در ادامه تلاش کردند شرایط را کنترل کنند و روابط را به مسیر دیپلماتیک بازگردانند. همین تجربه باعث شده اسلامآباد نسبت به پیامدهای گسترش درگیری در مرزهای خود حساس باشد.
پاکستان برای تأمین انرژی خود به مسیرهای منطقهای وابسته است و هرگونه اختلال طولانیمدت در مسیرهای انتقال نفت و گاز میتواند فشار اقتصادی بیشتری به این کشور وارد کند.
تنگه هرمز و مسیرهای دریای سرخ از جمله گذرگاههایی هستند که تحولات امنیتی در آنها میتواند بر تجارت و بازار انرژی اثر بگذارد. از نگاه اسلامآباد، بنابراین حفظ ثبات منطقه تنها یک مسئله امنیتی نیست و مستقیماً با اقتصاد این کشور نیز ارتباط دارد.
تحلیلگران درباره آینده نقش پاکستان دیدگاههای متفاوتی دارند. برخی معتقدند روابط نزدیک اسلامآباد با ریاض و واشنگتن میتواند به پاکستان امکان دهد پیامهایی را منتقل کند که کشورهای کاملاً بیطرف قادر به انتقال آن نیستند.
در مقابل، اگر همکاری پاکستان از سطح میانجیگری و انتقال پیام فراتر برود و به اقداماتی مانند پشتیبانی اطلاعاتی یا مشارکت عملیاتی منجر شود، جایگاه این کشور از یک میانجی به طرفی درگیر در بحران تغییر خواهد کرد.
پاکستان از ارتش بزرگی برخوردار است، اما همزمان با چالشهای امنیتی داخلی و تنشهای مرزی با هند مواجه است. به همین دلیل، پذیرش تعهدات نظامی بیشتر در خارج از مرزها میتواند برای اسلامآباد هزینهبر باشد.
تحلیلگران معتقدند همین محدودیتها ممکن است پاکستان را به سمت ادامه سیاست احتیاط و پرهیز از ورود مستقیم به درگیریهای منطقهای سوق دهد.
در شرایط فعلی، به نظر میرسد پاکستان تلاش دارد میان روابط راهبردی با عربستان و ضرورت حفظ ارتباط با ایران تعادل ایجاد کند. این کشور از یک طرف به همکاریهای دفاعی و اقتصادی با کشورهای عربی نیاز دارد و از طرف دیگر، نمیخواهد درگیری منطقهای به مرزهایش نزدیکتر شود.
بنابراین، آینده نقش پاکستان تا حد زیادی به شدت گرفتن یا کاهش درگیریهای منطقه بستگی دارد. هرچه بحران گستردهتر شود، حفظ همزمان نقش میانجی و شریک دفاعی برای اسلامآباد دشوارتر خواهد شد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
