به گزارش اطلاع با ما، واردات بدون انتقال ارز – در جلسه ۲۱ آبان ۱۴۰۴، هیئت وزیران با پیشنهاد چند دستگاه اجرایی از جمله سازمان برنامه و بودجه، وزارت کشور، وزارت جهاد کشاورزی و بانک مرکزی، مصوبهای را برای بهرهگیری از ظرفیت استانهای مرزی در تأمین کالاهای اساسی تصویب کرد. طبق این مصوبه، واردات اقلامی مانند برنج، روغن، حبوبات، گوشت قرمز، جو، ذرت و کنجاله از طریق استانهای مرزی بدون نیاز به انتقال ارز امکانپذیر شده است. این گروه از اقلام در متن مصوبه به عنوان «کالاهای اساسی» معرفی شدهاند.
تصمیم جدید دولت با واکنش جدی برخی نمایندگان و کارشناسان مواجه شده است. آنها معتقدند این سیاست میتواند اثرات گستردهای بر قیمت کالاها و وضعیت ارزی کشور داشته باشد.
میثم ظهوریان، نماینده مجلس، اجرای این سیاست را عامل تشدید تقاضا در بازارهای غیررسمی ارز میداند؛ موضوعی که از نظر او میتواند نرخ ارز را در هر دو بازار رسمی و آزاد افزایش دهد. وی هشدار میدهد که واردات بدون انتقال ارز، احتمال رشد قابل توجه قیمت کالاهای اساسی را افزایش داده و سازوکار سهمیهبندی ارز را مختل میکند. به گفته او، این روند ممکن است بخش صنعت را با محدودیت در دریافت ارز مواجه کرده و برخی واحدهای تولیدی را از چرخه تخصیص ارز بیرون براند. او همچنین معتقد است اجرای مدل جدید واردات در استانها میتواند مسیرهای نظارتی را دشوار کرده و زمینه بروز فساد را بیشتر کند.
حسین صمصامی، نماینده مجلس و سرپرست اسبق وزارت اقتصاد، نیز این مصوبه را عامل افزایش شدید قیمتها در بازار کالاهای اساسی میداند. او معتقد است واردات کالا با دو نرخ متفاوت—۲۸۵۰۰ و نرخ آزاد—زمینه احتکار کالاهایی را فراهم میکند که با نرخ حمایتی ۲۸۵۰۰ وارد شدهاند. این موضوع از نگاه او «اثر حمایتی ارز ترجیحی» را از بین برده و میتواند مقدمهای برای حذف عملی این نرخ باشد. صمصامی هشدار میدهد که این وضعیت شباهت زیادی به شرایط پس از حذف ارز ۴۲۰۰ در سال ۱۴۰۱ دارد.
حسنخانی، کارشناس اقتصادی، نیز بر این باور است که چنین تصمیماتی نخست اثرگذاری نرخ ترجیحی را خنثی میکند و سپس به تدریج زمینه حذف کامل آن را فراهم میسازد. او میگوید پس از تضعیف اثر حمایتی، این تصور شکل میگیرد که نرخ ترجیحی صرفاً منبع رانت است و باید حذف شود؛ روندی که میتواند افزایش قیمتهای گستردهتری در آینده رقم بزند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
