به گزارش اطلاع با ما ، دلار: همزمان با انتشار گزارشهایی درباره احتمال آزادسازی بخشی از منابع بلوکهشده ایران، بحث درباره محل مصرف این دلارها داغ شده است. برخی کارشناسان هشدار میدهند تداوم روند فعلی مصرف بنزین و ناترازی انرژی ممکن است بخش مهمی از این منابع را به سمت واردات سوخت سوق دهد؛ در حالی که بسیاری معتقدند این منابع میتواند فرصتی برای توسعه زیرساختها و اصلاحات اقتصادی باشد.
در روزهای اخیر و همزمان با انتشار گزارشهایی درباره احتمال آزادسازی بخشی از منابع بلوکهشده ایران، بحث درباره نحوه استفاده از این منابع بار دیگر به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است. برخی تحلیلگران معتقدند این منابع میتواند به تقویت سرمایهگذاری و توسعه زیرساختها کمک کند، اما در مقابل نگرانیهایی نیز درباره مصرف این منابع برای جبران کسریهای جاری اقتصاد مطرح میشود.
برخی گزارشها مدعیاند در جریان مذاکرات اخیر، موضوع آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران مطرح شده است. هرچند جزئیات رسمی و قطعی درباره ارقام نهایی منتشر نشده، اما برآوردها نشان میدهد حجم منابع مسدودشده ایران در خارج از کشور قابل توجه است و آزادسازی حتی بخشی از آن میتواند بر متغیرهای اقتصادی اثرگذار باشد.
با این حال، پرسش اصلی اینجاست که این منابع قرار است صرف چه بخشهایی شود؛ سرمایهگذاری و توسعه یا جبران ناترازیهای موجود؟
یکی از مهمترین نگرانیها به وضعیت مصرف بنزین در کشور مربوط میشود. آمارهای رسمی نشان میدهد مصرف روزانه بنزین در ایران طی سالهای اخیر روند افزایشی داشته و از میزان تولید روزانه فراتر رفته است.
کارشناسان حوزه انرژی میگویند ادامه این روند میتواند کشور را بیش از گذشته به واردات بنزین وابسته کند؛ وارداتی که در شرایط محدودیت منابع ارزی، فشار مضاعفی بر اقتصاد وارد خواهد کرد.
بررسی آمارهای جهانی نشان میدهد سرانه مصرف بنزین در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه و حتی برخی اقتصادهای بزرگ، رقم بالایی محسوب میشود. بخشی از این وضعیت به قیمت پایین سوخت، الگوی مصرف و وابستگی گسترده حملونقل به بنزین مرتبط دانسته میشود.
برخی تحلیلگران اقتصادی معتقدند تداوم قیمتگذاری فعلی باعث شده انگیزه کافی برای مدیریت مصرف و توسعه الگوهای جایگزین حملونقل شکل نگیرد.
بررسی هزینه تولید و توزیع بنزین نشان میدهد اختلاف قابل توجهی میان قیمت تمامشده و نرخ عرضه به مصرفکننده وجود دارد. کارشناسان معتقدند این فاصله، بار مالی سنگینی بر بودجه دولت ایجاد کرده و در صورت ادامه روند فعلی، نیاز به منابع بیشتر برای تأمین سوخت افزایش خواهد یافت.
در چنین شرایطی برخی نگرانی دارند که بخشی از منابع ارزی آزادشده به جای سرمایهگذاری مولد، صرف جبران هزینه واردات و تأمین بنزین شود.
اقتصاددانان معتقدند آزادسازی منابع بلوکهشده میتواند فرصتی برای اجرای اصلاحات ساختاری در حوزه انرژی، حملونقل و زیرساختهای اقتصادی باشد. توسعه حملونقل عمومی، کاهش شدت مصرف انرژی و سرمایهگذاری در زیرساختها از جمله پیشنهادهایی است که در این زمینه مطرح میشود.
در مقابل، برخی هشدار میدهند اگر سیاستهای مصرف و انرژی بدون تغییر باقی بماند، منابع ارزی جدید نیز ممکن است تنها برای پوشش کسریهای کوتاهمدت مصرف شود؛ مسئلهای که میتواند فرصت اصلاحات بلندمدت را از اقتصاد ایران بگیرد.
کارشناسان میگویند نحوه مدیریت منابع ارزی آزادشده میتواند نقش مهمی در آینده اقتصاد ایران داشته باشد. اگر این منابع به سمت توسعه زیرساخت، بهبود بهرهوری و اصلاحات اقتصادی هدایت شود، میتواند به کاهش بخشی از ناترازیها کمک کند؛ اما در صورت ادامه روند فعلی مصرف و هزینههای جاری، احتمال تکرار چالشهای گذشته همچنان وجود خواهد داشت.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
