به گزارش اطلاع با ما، تعرفه واردات خودروی – بالاخره پس از ماهها سردرگمی و ابهام، تکلیف تعرفه واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور روشن شد. مصوبه اصلاحی هیأت وزیران ابلاغ گردید و قانون بودجه ۱۴۰۴ در این بخش به طور کامل شفاف شد.
مبنای این مصوبه، بند «ر» تبصره (۱) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور است. متن دقیق این بند:
«واردات خودرو توسط ایرانیان ساکن خارج از کشور دارای کارت اقامت برای هر ایرانی در سال ۱۴۰۴ یک خودرو، خارج از سقف مذکور بدون انتقال ارز و از محل ارز در اختیار با نرخ صد درصد (۱۰۰) حقوق ورودی مجاز است.»
شرط اول: ایرانی ساکن خارج از کشور (دارای کارت اقامت معتبر از کشور محل سکونت)
شرط سوم: بدون انتقال ارز (یعنی ارز را از محل منابع خارج از کشور خود تأمین کند، نه از سامانه نیما یا بازار رسمی ایران)
مصوبه قبلی هیأت وزیران (که قبل از ابلاغ این اصلاحیه وجود داشت) شامل جدولی بود که برای انواع مختلف خودروها، تعرفههای متفاوتی تعیین کرده بود. برخی از این تعرفهها بیشتر از ۱۰۰ درصد و برخی کمتر بودند.
مجلس به این مصوبه ایراد گرفت و اعلام کرد که قانون بودجه صراحتاً حقوق ورودی را ۱۰۰ درصد تعیین کرده و هیچ دستگاهی حق تغییر آن را ندارد. بنابراین:
«ردیفهایی از جدول بند (۲) مصوبه که تعرفه واردات خودروها را به رقمی غیر از رقم صد درصد (۱۰۰) قانونی تعیین نموده است، مغایر قانون است.»
نتیجه: تمام خودروها (بدون توجه به نوع، حجم موتور، سال ساخت و…) با یک تعرفه ثابت ۱۰۰ درصدی وارد میشوند.
فرض کنید یک ایرانی مقیم آلمان میخواهد یک خودرو به ارزش ۲۰ هزار یورو (بر اساس فاکتور خرید و ارزیابی گمرک) به ایران وارد کند.
بنابراین هزینه نهایی واردات یک خودروی ۲۰ هزار یورویی، ممکن است به ۴۵ تا ۵۰ هزار یورو برسد.
مصوبه اصلاحی در مورد نوع و مدل خودرو سکوت کرده است. اما بر اساس قوانین قبلی واردات خودرو (که همچنان پابرجا هستند):
خودرو باید دستکم استانداردهای یورو ۵ (یا معادل آن) را داشته باشد
عمر خودرو از ۵ سال بیشتر نباشد (تولید ۲۰۲۰ به بعد برای واردات در ۱۴۰۴)
خودرو نباید در لیست تحریمهای بینالمللی ایران باشد (مثلاً برخی خودروهای آمریکایی)
خودرو باید فرمان راست نباشد (استراحت برای خودروهای ژاپنی و انگلیسی مشکلساز است)
همچنین، وسایل نقلیه لوکس و اسپرت با حجم موتور بالا، اگرچه تعرفه ۱۰۰ درصدی دارند، اما ممکن است در مراحل پایانی ترخیص با محدودیتهای دیگری مواجه شوند (مثل الزام به ثبت در سامانههای خاص).
قبل از این اصلاحیه، برخی خودروها تعرفه پایینتری داشتند (مثلاً خودروهای هیبریدی یا برقی). اما حالا با یکسان شدن تعرفه در سطح ۱۰۰ درصد، این مزیتها از بین رفته است.
قانون قبلی (لغو شده): خودروی هیبریدی شاید ۴۰ تا ۶۰ درصد تعرفه داشت
یعنی دیگر انگیزهای برای وارد کردن خودروهای کممصرف و دوستدار محیط زیست از نظر تعرفهای وجود ندارد. این نقدی است که برخی کارشناسان به این مصوبه وارد میکنند.
اگر شما یک ایرانی مقیم خارج از کشور هستید (دارای کارت اقامت معتبر) و قصد واردات خودرو دارید:
کارت اقامت معتبر از کشور محل سکونت (حداقل یک سال از صدور آن گذشته باشد)
خودرو را از یک نمایندگی معتبر در کشور محل سکونت خود خریداری کنید
ارز را از محل منابع خارج از کشور خود تأمین کنید (نه از سیستم بانکی ایران)
در گمرک ایران، فرم اظهارنامه را با استناد به این مصوبه پر کنید
نکته مهم: کل این فرآیند باید در سال ۱۴۰۴ انجام شود. برای واردات در سال ۱۴۰۵، باید منتظر بودجه سال آینده و احیانا قوانین جدید بود.
با تعرفه ۱۰۰ درصدی، واردات خودروهای ارزانقیمت صرفه اقتصادی ندارد. مثال:
یک خودروی ۱۰ هزار یورویی با تعرفه ۱۰۰ درصد، تبدیل به ۲۰ هزار یورو میشود. همین خودرو ممکن است در بازار داخل ایران ۳ میلیارد تومان (حدود ۴۵ هزار یورو) قیمت داشته باشد. یعنی هنوز سود خوبی وجود دارد.
یک خودروی ۵۰ هزار یورویی با تعرفه ۱۰۰ درصد، تبدیل به ۱۰۰ هزار یورو میشود. این خودرو در بازار ایران ممکن است ۸ تا ۱۰ میلیارد تومان قیمت داشته باشد. سود کمتر، اما باز هم مثبت.
خودروهای میانرده ژاپنی (تویوتا کرولا، مزدا ۳، هوندا سیویک) – ارزش ۱۵ تا ۲۵ هزار یورو
خودروهای کرهای (هیوندای النترا، کیا سراتو) – ارزش ۱۲ تا ۲۰ هزار یورو
خودروهای اروپایی پایه (فولکسواگن پولو، رنو مگان) – ارزش ۱۵ تا ۲۵ هزار یورو
خودروهای لوکس بالای ۶۰ هزار یورو به دلیل تجمیع تعرفه ۱۰۰ درصدی و هزینههای جانبی، ممکن است آنقدر گران شوند که خریدار داخلی نداشته باشند.
کارشناسان بازار خودرو معتقدند این مصوبه تأثیر چندانی بر قیمت خودرو در داخل نخواهد داشت، به دلایل زیر:
۱. تعداد محدود: هر ایرانی خارجنشین فقط یک خودرو در سال میتواند وارد کند. تعداد این افراد (با کارت اقامت معتبر و تمایل به واردات) شاید چند هزار نفر باشد. این حجم در برابر بازار چند میلیون دستگاهی ایران ناچیز است.
۲. هزینه بالای واردات: با تعرفه ۱۰۰ درصدی، خودروی وارداتی ارزان از آب درنمیآید. رقابت با خودروهای مونتاژی داخل که معافیتهای تعرفهای دارند، سخت است.
۳. مشکلات ترخیص: تجربه نشان داده گمرک ایران برای خودروهای شخصی خارجنشینان معمولاً فرآیند طولانی و سختگیری دارد. ممکن است ترخیص یک خودرو چندین ماه طول بکشد.
«این مصوبه بیشتر یک حرکت نمادین برای حمایت از حقوق ایرانیان خارج از کشور است تا یک بسته عملی برای تنظیم بازار خودرو. کسی که واقعاً بخواهد ماشین بیاورد، به زحمت میارزد، اما برای خیلیها به صرفه نیست
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
