به گزارش اطلاع با ما ، اسلامآباد : مذاکرات ۲۱ ساعته ایران و آمریکا در اسلامآباد پاکستان بدون توافق پایان یافت. اختلافات اصلی بر سر سه محور «تنگه هرمز»، «مستقل شدن پرونده لبنان» و «سرنوشت اورانیوم و داراییهای بلوکهشده» بود. آمریکا مدعی ارائه «آخرین پیشنهاد» و ایران بر «بیاعتمادی تاریخی» تأکید کرد. کارشناسانی مانند بیگدلی و پاکآیین، شتابزدگی و زیادهخواهی آمریکا را عامل شکست دانستند، اما احتمال ادامه دیپلماسی در آینده نزدیک وجود دارد.
ماراتنی که به خط پایان نرسید؛ روایت ۲۱ ساعتی که توافق را نزدیکتر نکرد
مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد، با وجود حضور هیئتهایی بیسابقه از نظر سطح، تعداد و اختیارات، پس از بیش از ۲۱ ساعت گفتوگوی فشرده و پیچیده، سرانجام بدون دستیابی به توافق به پایان رسید. ماراتنی دیپلماتیک که در ساعات ابتدایی نویدبخش یک تفاهم تاریخی بود، اما در تقاطع اختلافات بنیادین راهبردی به بنبست رسید.
بر اساس گزارشهای رسمی، هیئت ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف (رئیس مجلس)، عباس عراقچی (وزیر خارجه) و علی باقری (عضو شورای عالی امنیت ملی) وارد مذاکراتی شدند که از نظر زمان و گستره، در زمره طولانیترین گفتوگوهای سالهای اخیر قرار داشت.
ساعات اولیه امیدوارکننده: منابع پاکستانی و رسانههایی مانند واشنگتنپست از مذاکرات «تا حد زیادی مثبت» خبر دادند.
ورود به جزئیات و آشکار شدن شکافها: با آغاز مباحث کارشناسی، اختلافات جدی بر سر موضوعات کلیدی خود را نشان داد.
نقطه پایان در بامداد یکشنبه: پس از ۲۱ ساعت، مذاکرات بدون هیچ توافقی پایان یافت.
تحلیل گزارشهای بینالمللی نشان میدهد که بنبست مذاکرات عمدتا بر سر سه محور اصلی شکل گرفته است:
بر اساس گزارش سیانان و العربی الجدید، آمریکا خواستار بازگشایی فوری و بدون قید و شرط تنگه هرمز بود، در حالی که ایران این گذرگاه حیاتی را به عنوان یک «اهرم راهبردی» تا دستیابی به توافق نهایی نگه داشته است.
منابع آگاه پاکستانی به العربی الجدید گفتند که آمریکا تلاش داشته پرونده لبنان را از چارچوب تعامل با ایران خارج کرده و به اسرائیل واگذار کند. تهران با این درخواست مخالفت صریح کرد.
نیویورکتایمز گزارش داد که سرنوشت ۹۰۰ پوند اورانیوم غنیشده و آزادسازی حدود ۲۷ میلیارد دلار از داراییهای ایران در خارج از کشور، از دیگر موارد اختلافی بوده است.
پس از پایان مذاکرات، روایتهای متفاوتی از سوی دو طرف ارائه شد:
قالیباف: «ابتکارات رو به جلویی مطرح کردیم، اما اعتمادی به طرف مقابل نداریم.» جیدی ونس: «آخرین و بهترین پیشنهاد خود را ارائه کردیم که ایران نپذیرفت.»
بقایی: «در ۲ تا ۳ موضوع مهم، اختلافات باقی ماند.» ادعای اختلاف بر سر موضوعات هستهای و تعهدات بلندمدت
محمدجواد ظریف نیز در واکنش تأکید کرد که هیچ مذاکرهای با ایران بر مبنای دیکته کردن «شرایط یکطرفه» به نتیجه نخواهد رسید.
ناکامی این دور از مذاکرات، پیامدهایی فراتر از یک شکست ساده دارد:
گزینههای روی میز آمریکا: نیویورکتایمز سه مسیر پیش روی واشنگتن میبیند: ادامه دیپلماسی، پذیرش وضعیت بدون توافق، یا حرکت به سمت تشدید تنش.
تهدید محاصره دریایی: دونالد ترامپ به طور تلویحی از این گزینه سخن گفت، اما کارشناسانی مانند علی بیگدلی آن را بیشتر یک «ابزار فشار روانی» میدانند، چراکه اجرای آن بسیار دشوار است.
نقش میانجیها: پاکستان و استرالیا بر ضرورت تداوم آتشبس و بازگشت به میز مذاکره تأکید کردهاند.
علی بیگدلی در گفتوگو با شرق، شتابزدگی و نبود دیپلماسی محرمانه پیش از مذاکرات را از عوامل اصلی شکست دانست: «وقتی بدون فراهمسازی زمینههای لازم وارد مذاکره میشویم، طبیعی است که نتیجهای حاصل نشود.»
محسن پاکآیین نیز ریشه ناکامی را در «زیادهخواهیهای واشنگتن» میداند و تأکید میکند: «چه محاصره دریایی و چه جنگ دوباره آمریکا علیه ایران، محکوم به شکست است. ایران هم در میدان نظامی و هم در عرصه سیاسی از موقعیت برتری برخوردار است.»
تنها ۶ روز از آتشبس گذشته بود و انتظار توافق در اولین گام، واقعبینانه نبود.
بیش از ۲۱ ساعت مذاکره فشرده در بالاترین سطح، خود نشانهای از تغییر در محاسبات طرفین است.
اختلافات به چند محور اصلی محدود شده؛ موضوعاتی که پیچیده اما لزوما حلناشدنی نیستند.
به گفته منابع پاکستانی، این بنبست به معنای پایان روند مذاکرات نیست و اسلامآباد برای تسهیل دور بعدی، به تلاشهای میانجیگرانه خود ادامه خواهد داد
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
