به گزارش اطلاع با ما ، محمدرضا تنکمان فرد : در آستانه دور تازه گفتوگوهای ایران و آمریکا در ژنو، سناریوهای احتمالی در صورت عدم توافق چیست؟ از بازگشت فشار تحریمی تا پیامدهای اقتصادی و امنیتی را در این تحلیل بخوانید.
دور تازه مذاکرات میان ایران و آمریکا در ژنو میتواند نقطه عطفی در مناسبات دو کشور باشد. در حالی که بسته پیشنهادی تهران با محوریت کاهش سطح غنیسازی و انتقال بخشی از ذخایر اورانیوم به عمان مطرح شده، این پرسش جدی وجود دارد که در صورت شکست مذاکرات چه سناریوهایی پیش روی اقتصاد و سیاست خارجی ایران قرار خواهد گرفت. این گزارش به بررسی محتملترین پیامدهای عدم توافق میپردازد.
قرار است دور سوم مذاکرات میان ایران و آمریکا در شهر ژنو برگزار شود؛ گفتوگوهایی که با میانجیگری عمان و با حضور رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجام میشود.
بر اساس اظهارات مطرحشده، ایران آماده ارائه بستهای پیشنهادی است که میتواند شامل کاهش سطح غنیسازی و انتقال بخشی از اورانیوم غنیشده به عمان تحت نظارت آژانس باشد. در مقابل، انتظار میرود ایالات متحده بخشی از تحریمهای اعمالشده از سال ۲۰۱۸ را تعلیق یا لغو کند.
در صورت شکست مذاکرات، احتمال افزایش فشارهای تحریمی وجود دارد. حتی بدون اعمال تحریم جدید، تداوم وضعیت فعلی میتواند به معنای ادامه محدودیتهای بانکی، نفتی و تجاری باشد.
چنین شرایطی معمولاً بر نرخ ارز، انتظارات تورمی و سرمایهگذاری داخلی اثرگذار است. فضای نااطمینانی میتواند فعالیتهای تولیدی و تجاری را با احتیاط بیشتری همراه کند و تصمیمگیریهای اقتصادی را به تعویق بیندازد.
عدم توافق ممکن است سطح تنشهای منطقهای را نیز افزایش دهد. هرچند هیچیک از طرفین تمایل آشکاری به درگیری مستقیم نشان ندادهاند، اما فضای بیاعتمادی میتواند موجب افزایش تحرکات سیاسی و حتی امنیتی در سطح منطقه شود.
در چنین شرایطی، پرونده هستهای بار دیگر به کانون تحولات دیپلماتیک و رسانهای بازمیگردد و احتمال فعال شدن سازوکارهای نظارتی یا فشارهای سیاسی بیشتر در مجامع بینالمللی وجود خواهد داشت.
یکی از محتملترین سناریوها، نه توافق کامل است و نه فروپاشی کامل گفتوگوها؛ بلکه ادامه مذاکرات در قالبی فرسایشی. در این حالت، طرفین بدون دستیابی به توافق جامع، گفتوگوها را برای جلوگیری از تشدید بحران ادامه میدهند.
این وضعیت میتواند به نوعی «مدیریت تنش» منجر شود؛ نه گشایش اقتصادی محسوس ایجاد میکند و نه بحران حاد جدیدی رقم میزند.
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که حتی خبرهای مرتبط با مذاکرات نیز میتواند بر بازار ارز، بورس و طلا اثرگذار باشد. بنابراین، شکست یا تعلیق مذاکرات بیش از آنکه صرفاً یک رویداد سیاسی باشد، یک متغیر مهم در شکلدهی به انتظارات اقتصادی محسوب میشود.
سرمایهگذاران، فعالان اقتصادی و حتی خانوارها تصمیمهای خود را بر اساس چشمانداز ثبات یا بیثباتی تنظیم میکنند.
با وجود اختلافات جدی، طرح پیشنهادهای متقابل نشان میدهد مسیر دیپلماسی همچنان باز است. نقش میانجیگرانه عمان و حضور فعال مدیرکل آژانس میتواند به کاهش فاصله دیدگاهها کمک کند.
با این حال، نتیجه نهایی به میزان انعطافپذیری طرفین و ارزیابی آنان از هزینه و فایده توافق بستگی دارد.
شکست احتمالی مذاکرات ایران و آمریکا به معنای ورود فوری به بحران نیست، اما میتواند دورهای از فشار اقتصادی بیشتر، افزایش نااطمینانی و تداوم فضای تنشآلود سیاسی را رقم بزند. در مقابل، دستیابی به توافق—even اگر محدود و مرحلهای باشد—میتواند چشمانداز متفاوتی برای اقتصاد و روابط خارجی ایران ایجاد کند.
اکنون نگاهها به ژنو دوخته شده؛ جایی که شاید یکی از مهمترین تصمیمهای دیپلماتیک سالهای اخیر رقم بخورد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
