به گزارش اطلاع با ما با کاهش شدید منابع آب تجدیدپذیر کشور و مصرف بیرویه در بخش کشاورزی، ایران با بحران بزرگ آبی مواجه شده است. کارشناسان میگویند تنها راه نجات، کاهش فوری مصرف آب در کشاورزی سنتی و جایگزینی روشهای نوین مانند هیدروپونیک است.
کاهش شدید منابع آب تجدیدپذیر از حدود ۱۳۴ میلیارد متر مکعب در دهه ۸۰ به حدود ۷۰ تا ۸۰ میلیارد متر مکعب تا سال ۱۴۰۴، زنگ خطر بحران آبی را به صدا درآورده است. طبق آمار رسمی، سالانه بین ۱۰ تا ۳۰ میلیارد مترمکعب بیش از ظرفیت منابع تجدیدپذیر، از آبهای زیرزمینی برداشت میشود؛ موضوعی که منجر به فرو نشست زمین، خشکسالی و بحران زیستمحیطی گسترده در بسیاری از مناطق کشور شده است.
بیش از ۷۰ میلیارد مترمکعب از کل منابع آبی کشور در بخش کشاورزی مصرف میشود، در حالیکه نیاز شرب و صنعت رویهمرفته کمتر از ۱۰ میلیارد مترمکعب است. اگر کشور بخواهد به سمت نجات آبی و احیای منابع زیرزمینی حرکت کند، باید این مصرف کشاورزی به کمتر از ۴۰ تا ۵۰ میلیارد مترمکعب کاهش یابد.
برای تحقق نجات ملی آبی، راهکارهایی فوری و تخصصی پیشنهاد شده است:
اصلاح الگوی کشاورزی با حذف کشتهای سنتی و انتخاب مناطق خاص برای کشاورزی دیم.
بازنگری فوری حقابهها بر مبنای منابع فعلی، نه گذشته.
گسترش کشاورزی نوین مانند هیدروپونیک و آیروپونیک با حمایت مالی از کشاورزان.
کنترل قانونی اضافهبرداشتها و اعمال نظارت مستمر.
حذف کشت محصولات پرمصرف آب مانند هندوانه، برنج در مناطق نامناسب و ذرت علوفهای.
ارزشگذاری واقعی آب برای ایجاد انگیزه صرفهجویی.
توقف پروژههای توسعهای آبی برای کشاورزی.
ایجاد صنایع فرآوری و سردخانهای برای کاهش تلفات محصولات.
بازنگری تخصیصهای آبی پروژههای جاری.
محدودسازی صادرات محصولات کشاورزی پرآب (آب مجازی).
آزادسازی زمینهای کشاورزی کمبازده، میتواند فرصت جدیدی برای درآمدزایی کشاورزان فراهم کند. با نصب پنلهای خورشیدی و فروش برق تولیدی به شبکه، کشاورزان میتوانند درآمد پایدار و سبز داشته باشند.
دولت، وزارت نیرو، جهاد کشاورزی، صنعت و سایر نهادها باید با استفاده از دانش متخصصان داخلی، از سقوط کشور به بحران عمیقتر جلوگیری کنند. هر روز تأخیر، خسارات جبرانناپذیری بر اقتصاد، محیط زیست و امنیت اجتماعی کشور وارد خواهد کرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
