به گزارش اطلاع با ما دکتر حامد وفایی، استاد دانشگاه تهران، با اشاره به رویکرد بیطرفانه چین در بحرانهای بینالمللی، گفت سند همکاری ۲۵ ساله میان ایران و چین تاکنون بیشتر جنبه نمادین داشته و هنوز به سطح اجرای عملی و منافع ملموس نرسیده است.
دکتر حامد وفایی، استاد روابط بینالملل دانشگاه تهران، در گفتوگویی با روزنامه ایران، به یکی از ضربالمثلهای سنتی چین اشاره کرد: «نشستن بر بلندای کوه و نظاره نبرد ببرها». به گفته او، این رویکرد به معنای بیطرفی آگاهانه و اجتناب از ورود به بحرانهایی است که هزینه بالا و منفعت کوتاهمدت برای پکن دارند. این سیاست در طول جنگهای بینالمللی بارها از سوی چین اتخاذ شده و در قبال برخی منازعات منطقهای از جمله بحران اوکراین و خاورمیانه نیز دیده میشود.
وفایی با اشاره به سند همکاری ۲۵ ساله میان ایران و چین که بیش از یک دهه از طرح اولیه آن میگذرد، گفت: این سند بر پایه سهضلعی «راهبردی، جامع و بلندمدت» طراحی شد تا مسیر همکاری واقعی و هدفمند را میان دو کشور ترسیم کند. اما امروز باید پرسید: این همکاری تا چه اندازه عملیاتی شده است؟ آیا فراتر از جلسات رسمی، سخنرانیها و اعلامیههای دیپلماتیک، تغییری در توازن تجاری و سرمایهگذاری ایجاد کرده است؟
به باور این تحلیلگر، رفتار چین در برابر ایران بیش از آنکه رنگ تعهد استراتژیک داشته باشد، مبتنی بر ملاحظات اقتصادی و ژئوپلیتیکی است. چین در زمان تحریمهای شدید آمریکا، تعامل خود را با ایران کاهش داد و در بزنگاههای دیپلماتیک نیز غالباً سکوت اختیار کرده یا مواضعی محتاطانه اتخاذ کرده است.
وفایی معتقد است سند ۲۵ ساله اگرچه از لحاظ مفهومی و نمادین اهمیت دارد، اما برای تبدیل شدن به یک نقشه راه واقعی، نیازمند اراده عملی، نهادهای اجرایی توانمند و همراستایی منافع دو کشور است. در غیر اینصورت، این سند نیز همانند بسیاری از تفاهمنامههای گذشته، در حد شعار باقی خواهد ماند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
