به گزارش اطلاع با ما ، طرح معیشتی شهرداری تهران با هدف عرضه تعدادی از کالاهای اساسی با قیمت ثابت برای یک دوره ششماهه در حال پیگیری است. بر اساس اطلاعات مطرحشده، ۱۰۸ میدان میوه و ترهبار و ۱۸ فروشگاه شهروند در اجرای این طرح نقش دارند. با این حال، نحوه کنترل خرید، جلوگیری از انتقال کالاهای ارزان به بازار آزاد، تأمین ارز کالاهای وارداتی و منابع مالی طرح همچنان از موضوعات مورد توجه است.
طرح جدید شهرداری تهران برای حمایت از سبد مصرفی خانوارها وارد مرحله اجرایی شده است؛ طرحی که بر اساس برنامه اعلامشده، قرار است تعدادی از کالاهای اساسی را برای یک دوره ششماهه با قیمت ثابت در اختیار شهروندان قرار دهد.
این طرح قرار است با استفاده از ظرفیت فروشگاههای شهروند و میادین میوه و ترهبار اجرا شود، اما همزمان پرسشهایی درباره نحوه تأمین کالا، کنترل میزان خرید هر خانوار، جلوگیری از خرید بیش از نیاز و منابع مالی آن مطرح شده است.
بر اساس اطلاعات مطرحشده، سبد اولیه این طرح شامل کالاهایی مانند برنج وارداتی، گوشت وارداتی، شکر، ماکارونی، روغن و انواع حبوبات است و احتمال اضافه شدن برخی اقلام دیگر نیز وجود دارد.
شهرداری تهران اعلام کرده است که این کالاها قرار است برای یک دوره ششماهه با قیمت مشخص عرضه شوند. در مورد برخی محصولات وارداتی، تأمین ارز و خرید کالا پیش از عرضه اهمیت زیادی دارد، در حالی که برای کالاهای تولید داخل میتوان از ظرفیت پیشخرید و قرارداد با تولیدکنندگان استفاده کرد.
بر اساس برنامه اعلامشده، اجرای طرح در ۱۰۸ میدان میوه و ترهبار و ۱۸ فروشگاه شهروند دنبال میشود.
یکی از مهمترین پرسشها درباره این طرح، نحوه جلوگیری از خرید حجم بالای کالا توسط یک فرد و فروش دوباره آن در بازار آزاد است.
اگر قیمت کالاهای عرضهشده در طرح با قیمت بازار اختلاف قابل توجهی داشته باشد، امکان ایجاد انگیزه برای خرید بیش از نیاز خانوار وجود دارد. به همین دلیل، تعیین سقف خرید و ایجاد سامانه نظارتی میتواند بخش مهمی از اجرای طرح باشد.
مهدی اقراریان، عضو شورای شهر تهران، در این زمینه مطرح کرده است که احتمال استفاده از اطلاعات خانوار و کد ملی برای مدیریت میزان خرید وجود دارد، اما درباره آماده بودن زیرساختهای لازم برای اجرای این سازوکار هنوز نیاز به توضیح بیشتر وجود دارد.
یکی از سناریوهای مطرحشده، اختصاص میزان مشخصی از هر کالا به هر کد ملی است. در چنین مدلی، سابقه خرید فرد ثبت میشود و امکان خرید بیش از سقف تعیینشده محدود خواهد شد.
اجرای چنین روشی نیازمند دسترسی به اطلاعات خانوار و اتصال سامانههای مربوطه است. بر اساس توضیحات مطرحشده، درباره امکان دسترسی شهرداری به اطلاعات مورد نیاز از طریق زیرساختهای مرتبط با ثبت احوال نیز پرسشهایی وجود دارد که باید پاسخ داده شود.
هدف اصلی از چنین سازوکاری این است که کالاهای عرضهشده با قیمت ثابت، به جای ورود مجدد به بازار آزاد، به مصرف خانوارها برسند.
بخش دیگری از برنامه شهرداری به نحوه تأمین کالا مربوط میشود. برای کالاهای وارداتی، ایده مطرحشده این است که نیاز چند ماه آینده از طریق ثبت سفارش و تأمین ارز پوشش داده شود تا نوسانات بازار ارز مستقیماً قیمت کالاهای این سبد را تغییر ندهد.
در مورد کالاهای تولید داخل نیز امکان پیشخرید مطرح شده است. به این ترتیب، شهرداری و مجموعههای وابسته میتوانند با استفاده از قراردادهای تأمین، کالا را برای دوره مشخص با قیمت مورد توافق تهیه کنند.
البته اجرای این مدل نیازمند هماهنگی میان بخشهای مختلف زنجیره تأمین است و صرفاً با تصمیم یک مجموعه امکانپذیر نیست.
یکی از نکات مورد توجه درباره طرح معیشتی شهرداری تهران، محل تأمین منابع مالی آن است.
بر اساس توضیحات مطرحشده، برای این طرح ردیف اختصاصی در بودجه مصوب شورای شهر پیشبینی نشده و قرار است از ظرفیت سرمایه در گردش مجموعههایی مانند شهروند و میادین میوه و ترهبار استفاده شود.
در این مدل، کالا خریداری و عرضه میشود و منابع حاصل از فروش دوباره به چرخه سرمایه این مجموعهها بازمیگردد.
بنابراین، مدل مالی طرح بیشتر بر استفاده از ظرفیت موجود مجموعههای اقتصادی وابسته به شهرداری استوار است و قرار نیست لزوماً یک بودجه مستقیم جدید از محل ردیفهای مصوب شورا به آن اختصاص پیدا کند.
اجرای طرحی که قرار است قیمت کالاهای اساسی را برای چند ماه ثابت نگه دارد، به هماهنگی دستگاههای مختلف نیاز دارد.
در مورد کالاهای وارداتی، موضوعاتی مانند ثبت سفارش، تأمین ارز، واردات و توزیع مطرح است. در مورد کالاهای داخلی نیز ارتباط با تولیدکنندگان، قراردادهای خرید و مدیریت موجودی اهمیت دارد.
به همین دلیل، مشارکت نهادهایی مانند بانک مرکزی، وزارتخانههای مرتبط با تولید و تجارت و سایر بخشهای دولتی میتواند در اجرای طرح مؤثر باشد.
طرح هنوز در ابتدای مسیر اجرا قرار دارد و ارزیابی دقیق عملکرد آن نیازمند مشاهده نتایج عملی است.
برای مشخص شدن میزان اثرگذاری طرح باید دید کالاها با چه قیمتهایی عرضه میشوند، اختلاف قیمت آنها با بازار چقدر است، آیا موجودی کالا در طول دوره ششماهه حفظ میشود و آیا خانوارها میتوانند بدون مشکل به اقلام مورد نظر دسترسی پیدا کنند.
همچنین باید مشخص شود سازوکار نظارتی تا چه اندازه میتواند مانع خرید مازاد و انتقال کالاهای یارانهای یا ارزانقیمت به بازار آزاد شود.
یکی دیگر از پرسشهای مطرحشده، امکان گسترش این مدل به سایر استانهاست.
اگر طرح در تهران بتواند قیمت برخی کالاها را برای مدت مشخص ثابت نگه دارد، موضوع بعدی نحوه اجرای آن در شهرهای دیگر خواهد بود. تفاوت قیمت یک کالای اساسی میان تهران و سایر استانها میتواند یکی از چالشهای توسعه چنین طرحی باشد.
بنابراین، در صورت ادامه این سیاست، لازم است درباره نحوه تأمین و توزیع کالا در سایر مناطق نیز سازوکار مشخصی طراحی شود.
طرح معیشتی شهرداری تهران اکنون با هدف عرضه کالاهای اساسی با قیمت ثابت دنبال میشود و ظرفیت فروشگاه شهروند و میادین میوه و ترهبار برای اجرای آن در نظر گرفته شده است.
با این حال، نتیجه عملی طرح به عواملی مانند تأمین مستمر کالا، نحوه تعیین قیمت، کنترل خرید، منابع مالی، هماهنگی با دستگاههای دولتی و میزان دسترسی خانوارها بستگی دارد.
در نهایت، ارزیابی دقیق این طرح زمانی امکانپذیر خواهد بود که اجرای آن در عمل مشخص کند قیمتهای اعلامشده، میزان عرضه و سازوکار کنترل خرید تا چه اندازه با اهداف اولیه مطابقت دارد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
