به گزارش اطلاع با ما ، بازگشت ترامپ به خاورمیانه: همزمان با سفر دونالد ترامپ به عربستان سعودی برای تقویت روابط اقتصادی و امنیتی، مذاکراتی غیررسمی با حضور عباس عراقچی و استیو ویتکاف میان ایران و آمریکا درباره برنامه هستهای آغاز شده است. این مذاکرات در حالی از سر گرفته میشود که ترامپ در دور قبلی ریاستجمهوری خود از برجام خارج شد و تحریمهای شدیدی علیه ایران اعمال کرد. اکنون مسئله “حق غنیسازی ایران” دوباره به نقطه تنشزا بدل شده و آینده این گفتوگوها بستگی به پذیرش واقعگرایانه حقوق متقابل و دوری از سیاستهای تحقیرآمیز دارد.
سفر اخیر ترامپ به ریاض، نخستین گام رسمی او برای احیای نفوذ آمریکا در خاورمیانه محسوب میشود. او تلاش دارد ضمن گسترش همکاریهای اقتصادی، ائتلاف امنیتی تازهای با متحدان سنتی مانند عربستان و اسرائیل بسازد. اما در حاشیه این سفر، تحرکات دیپلماتیک مهمتری در حال وقوع است: ازسرگیری مذاکرات غیررسمی با ایران درباره برنامه هستهای.
طبق گزارشها، مذاکراتی با محوریت عباس عراقچی از طرف ایران و استیو ویتکاف از جانب تیم ترامپ، با تمرکز بر شفافسازی برنامه هستهای ایران و راستیآزماییهای آژانس انرژی اتمی آغاز شده است. این مذاکرات هرچند رسمی نیستند، اما میتوانند زمینهساز توافقی جدید و جایگزین برجام شوند.
توافق هستهای سال ۲۰۱۵ پس از سالها گفتوگو حاصل شد. اما پس از روی کار آمدن ترامپ، آمریکا بهطور یکجانبه از برجام خارج شد و تحریمهای گستردهای را بازگرداند. مهمترین مانع مذاکرات جدید، تردید مجدد ترامپ نسبت به حق غنیسازی ایران است**؛ موضوعی که پیشتر خط قرمز تهران اعلام شده و همچنان هست.
ایران بارها اعلام کرده که فناوری هستهایاش با اهداف صلحآمیز دنبال میشود و **حق غنیسازی را مطابق NPT برای خود محفوظ میداند. عباس عراقچی نیز تأکید کرده که هر توافقی باید برپایه بهرسمیت شناختن این حق باشد. در غیر این صورت، تکرار تجربه شکستخورده پیش از سال ۲۰۱۳ دور از ذهن نخواهد بود.
ترامپ که امروز با چهرهای جدیدتر وارد منطقه شده، به دنبال توافقی است که او را به عنوان “معمار خلع سلاح هستهای خاورمیانه” معرفی کند. اما چنین توافقی بدون احترام متقابل، لغو سیاست تحریمی یکجانبه و تضمینهای اجرایی نمیتواند پایدار بماند. همچنین، برخی تحلیلگران هشدار میدهند که اگر فشارها ادامه یابد، **ایران میتواند گزینه خروج از پیمان NPT را هم در نظر بگیرد**؛ امکانی که از نظر حقوق بینالملل برای تهران محفوظ است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ