به گزارش اطلاع با ما ، تازه‌ترین آمارهای تورمی نشان می‌دهد فشار هزینه‌ای بر خانوارها در شهریور ۱۴۰۵ همچنان افزایش داشته است. در همین شرایط، ارزش دلاری دستمزد کارگران حداقل‌بگیر به کمتر از ۱۰۰ دلار رسیده؛ موضوعی که بار دیگر فاصله میان درآمد نیروی کار و هزینه‌های زندگی را برجسته کرده است.
بر اساس آمار منتشرشده، تورم نقطه‌به‌نقطه شهریور به ۸۳.۸ درصد رسیده و تورم سالانه نیز ۶۸.۴ درصد ثبت شده است. تورم ماهانه نیز در محدوده ۳.۹ درصد قرار داشته است.
این ارقام نشان می‌دهد اگرچه سرعت افزایش قیمت‌ها در مقایسه با ماه‌هایی مانند اردیبهشت و خرداد کمتر شده، اما سطح عمومی قیمت‌ها همچنان در حال افزایش است.
یکی از مهم‌ترین نکات در آمار شهریور، تفاوت قابل توجه میان رشد قیمت کالاها و خدمات است.
تورم نقطه‌به‌نقطه کالاها به ۱۱۸.۱ درصد رسیده، در حالی که این شاخص برای خدمات ۵۰.۹ درصد بوده است. به این ترتیب، فشار افزایش قیمت بیشتر متوجه کالاها و اقلام مصرفی خانوارها بوده است؛ همان بخش‌هایی که سهم قابل توجهی از هزینه خانوارهای کم‌درآمد را تشکیل می‌دهند.
در مقیاس سالانه نیز تورم کالاها ۹۷.۳ درصد و تورم خدمات ۴۱.۶ درصد اعلام شده است. این فاصله نشان می‌دهد افزایش قیمت کالاهای روزمره با سرعت بسیار بیشتری نسبت به خدمات اتفاق افتاده است.
در زمان تعیین حداقل دستمزد سال ۱۴۰۵، پایه حقوق کارگران حداقل‌بگیر حدود ۱۶.۶ میلیون تومان تعیین شد و دریافتی آنها با احتساب مزایا به حدود ۲۵ میلیون تومان رسید.
از سوی دیگر، برآورد انجام‌شده برای سبد معیشت در پایان سال گذشته حدود ۴۲.۹ میلیون تومان بود. این اختلاف از همان زمان نشان می‌داد درآمد یک کارگر حداقل‌بگیر با هزینه‌های برآوردشده برای یک زندگی معمولی فاصله قابل توجهی دارد.
با افزایش قیمت‌ها در ماه‌های بعد، این شکاف بیشتر شده است. برخی برآوردها هزینه ماهانه سبد معیشت خانوار کارگری را تا پایان تابستان در محدوده ۹۰ میلیون تومان قرار داده‌اند؛ رقمی که فاصله زیادی با دریافتی کارگران حداقل‌بگیر دارد.
با توجه به نرخ حدود ۲۵۴ هزار و ۴۰۰ تومانی دلار در هشتم مهر، پایه حقوق ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومانی معادل حدود ۶۵ دلار می‌شود.
حتی دریافتی حدود ۲۵ میلیون تومانی با احتساب مزایا نیز در این محاسبه به حدود ۹۸ دلار می‌رسد؛ یعنی ارزش دلاری کل دریافتی یک کارگر حداقل‌بگیر نیز در محدوده کمتر از ۱۰۰ دلار قرار می‌گیرد.
البته مقایسه دستمزد با دلار به تنهایی معیار کاملی برای سنجش رفاه نیست، اما این مقایسه می‌تواند تصویری از کاهش ارزش اسمی درآمد در برابر ارز خارجی ارائه دهد. معیار مهم‌تر، قدرت خرید دستمزد در برابر کالاها و خدمات مورد نیاز خانوار است.
در کنار کاهش قدرت خرید، اجرای کالابرگ الکترونیکی یکی از ابزارهای حمایتی دولت برای کمک به خانوارهاست. اعتبار این طرح برای سه دهک نخست درآمدی با افزایش ۳۰۰ هزار تومانی، به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برای هر نفر رسیده است.
با این حال، در شرایطی که قیمت کالاهای مصرفی رشد قابل توجهی داشته، میزان این افزایش همچنان در برابر هزینه‌های خانوار رقم محدودی محسوب می‌شود.
با نرخ دلار مورد اشاره، اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ حدود ۳.۹ دلار و اعتبار یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومانی حدود ۵.۱ دلار ارزش دارد. این مقایسه نیز نشان می‌دهد افزایش ۳۰۰ هزار تومانی به‌تنهایی نمی‌تواند فاصله میان درآمد و هزینه خانوارهای کم‌درآمد را برطرف کند.
یکی از چالش‌های طرح‌های حمایتی، محدود شدن مشمولان به گروه‌های مشخص درآمدی است. همه خانوارهای کم‌درآمد الزاماً در پایین‌ترین دهک‌های درآمدی قرار ندارند و ممکن است بخشی از کارگران و بازنشستگان با وجود درآمد محدود، در دهک‌های بالاتر دسته‌بندی شوند.
از سوی دیگر، افزایش قیمت کالاهای ضروری باعث شده فشار هزینه‌ای تنها به پایین‌ترین دهک‌های درآمدی محدود نباشد. به همین دلیل، برخی فعالان کارگری خواستار گسترده‌تر شدن حمایت‌های معیشتی و افزایش مبلغ کالابرگ متناسب با شرایط اقتصادی هستند.
کالابرگ می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌ای خانوار را کاهش دهد، اما نمی‌تواند جایگزین درآمد پایدار و متناسب با هزینه زندگی شود.
وقتی فاصله میان دستمزد و هزینه‌های ضروری زیاد می‌شود، حمایت‌های مقطعی تنها بخشی از این شکاف را پوشش می‌دهند. از نگاه فعالان کارگری، راهکار اصلی باید به‌گونه‌ای باشد که درآمد نیروی کار توان پاسخگویی به هزینه‌های پایه زندگی را داشته باشد و حمایت‌های یارانه‌ای در نقش مکمل ظاهر شوند.
در مجموع، ترکیب تورم بالا، رشد سریع قیمت کالاها و افزایش هزینه‌های ضروری باعث شده قدرت خرید دستمزد کارگران تحت فشار بیشتری قرار بگیرد. کاهش ارزش دلاری حقوق نیز تنها یکی از نشانه‌های این وضعیت است؛ مسئله اصلی، فاصله‌ای است که میان درآمد کارگر و هزینه واقعی زندگی ایجاد شده است.
این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.
Δ
