به گزارش اطلاع با ما ، فرصتهای از دسترفته ایران در معادن: با حرکت اقتصاد جهانی به سمت انرژیهای پاک، اهمیت منابع معدنی استراتژیک افزایش یافته است. کشورهایی مانند چین، عربستان و افغانستان با جذب سرمایهگذاریهای کلان در حال تبدیل شدن به بازیگران کلیدی در بازار جهانی مواد معدنی هستند. در مقابل، ایران با وجود ذخایر غنی، به دلیل نبود برنامهریزی، فرسودگی تجهیزات، افزایش حقوق دولتی و عدم جذب سرمایه، فرصتهای خود را از دست داده است. خاموشی معادن، واردات زغالسنگ، و دوری چین از سرمایهگذاری در ایران، نشانههایی از بحران در این بخش استراتژیک است.
با تغییر رویکرد جهانی به سمت انرژیهای پایدار، مواد معدنی به عنوان مواد اولیه حیاتی برای ساخت باتریهای لیتیومی، فناوریهای ذخیرهسازی انرژی، و خودروهای برقی شناخته میشوند. عناصری چون لیتیوم، نیکل و کبالت نقش اساسی در این فرایند ایفا میکنند.
با وجود منابع عظیم معدنی، ایران هنوز نتوانسته زیرساختهای لازم برای استخراج و فرآوری این مواد را توسعه دهد. در حالی که کشورهای منطقه با جذب سرمایهگذار در حال تثبیت جایگاه خود هستند، معادن ایران در سکوت به تعطیلی کشیده شدهاند.
عربستان سعودی با افزایش ۹۰ درصدی ذخایر معدنی شناساییشده، بهطور فعال به دنبال جذب سرمایهگذار و همکاریهای بینالمللی است تا جایگاه خود را در بازار جهانی تثبیت کند.
در مقابل، ایران با عدم توسعه زیرساختها و بیتوجهی به فرآوری مواد معدنی، از فرصتهای جهانی عقب افتاده است. عدم جذب سرمایهگذار داخلی و خارجی و نبود برنامهریزی راهبردی، این چالش را تشدید کرده است.
تعطیلی معدن بلده به عنوان یکی از مهمترین معادن شن و ماسه کشور، نمادی از بیتوجهی به بخش معدن است. عدم سرمایهگذاری و حمایت از بخش خصوصی عامل اصلی خاموشی آن بوده است.
از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱، تعداد معادن غیرفعال از ۴۰۰۰ به ۶۰۰۰ واحد رسید. این یعنی هر دو روز، حدود پنج معدن تعطیل شدهاند و بیش از ۶۵ درصد معادن کشور از چرخه تولید خارج شدهاند.
با وجود منابع غنی زغالسنگ، ایران طی سه سال اخیر حدود دو میلیارد دلار برای واردات آن هزینه کرده است. این در حالی است که مشکلاتی نظیر افزایش غیرکارشناسی حقوق دولتی، رکود بازار، فرسودگی ماشینآلات و نبود حمایتهای دولتی باعث تعطیلی معادن داخلی شدهاند.
چین به دلیل تحریمهای بینالمللی، بیثباتی اقتصادی، تورم و نوسانات ارزی، تمایلی به سرمایهگذاری در معادن ایران ندارد. در عوض، منابع خود را به سمت کشورهای آفریقایی، افغانستان، آمریکای لاتین و استرالیا هدایت کرده است.
نبود سرمایهگذاری در معادن موجب کاهش تولید، از دست رفتن بازارها، کاهش درآمدهای ارزی و اشتغال، و افزایش وابستگی به واردات شده است. همچنین روابط اقتصادی ایران با کشورهای همکار نیز تضعیف شده است.
برای احیای بخش معدن، ایران باید قوانین خود را اصلاح کرده، فضای سرمایهگذاری را ایمن و پایدار سازد و موانع بانکی و سیاسی را کاهش دهد تا بتواند دوباره در عرصه جهانی نقشآفرینی کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
