به گزارش اطلاع با ما ، زمستان سخت: با نزدیک شدن به فصل سرما، هشدارها درباره بحران ناترازی گاز و تکرار سناریوی مازوتسوزی در نیروگاهها شدت گرفته است. آمارها از کسری ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعبی گاز در روز خبر میدهند؛ وضعیتی که میتواند منجر به قطعی گاز صنایع، آلودگی هوا، و خسارات سنگین اقتصادی شود. کارشناسان، نوسازی زیرساختها و جذب سرمایهگذاری را تنها راه عبور از بحران میدانند.
با نزدیک شدن به روزهای سرد سال، نگرانیها درباره ناترازی گاز و تبعات آن بر صنایع، خانوارها و آلودگی هوا افزایش یافته است. آمارهای رسمی نشان میدهد که کشور در زمستان با کسری روزانه ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعب گاز مواجه خواهد بود؛ عددی که زنگ خطر زمستانی دیگر را به صدا درآورده است.
در سالهای اخیر، بحرانهای انرژی اغلب با عباراتی چون «غافلگیر شدیم» از سوی مسئولان توجیه شدهاند. اما کارشناسان معتقدند که ریشه این بحرانها در نبود برنامهریزی آیندهنگر، بیتوجهی به شایستهسالاری و ضعف در جذب سرمایهگذاری نهفته است. بهویژه در حوزه انرژی، انحصار دولتی و کمبود منابع مالی باعث شده تا نه تنها ظرفیت جدیدی ایجاد نشود، بلکه نگهداری زیرساختهای موجود نیز با چالش جدی مواجه شود.
در زمستان گذشته، تنها ۴۰ درصد از مخازن سوخت نیروگاهها پر بود که بخش عمده آن را مازوت تشکیل میداد. امسال نیز با توجه به کمبود گاز، احتمال بازگشت دوباره به مازوتسوزی و تشدید آلودگی هوا بسیار زیاد است. این وضعیت، تهدیدی جدی برای سلامت عمومی و محیط زیست به شمار میرود.
صنایع انرژیبر مانند فولاد، پتروشیمی و سیمان بیشترین آسیب را از ناترازی گاز خواهند دید. طبق آمارهای غیررسمی، تابآوری این صنایع در برابر قطع گاز به شدت کاهش یافته و در صورت تکرار این روند، خطر تعطیلی، تعدیل نیرو و زیانهای اقتصادی جدی وجود دارد. در تابستان امسال، زیان روزانه صنایع از قطعی برق تا ۱۲ هزار میلیارد تومان برآورد شده که تکرار آن در زمستان، بحران را دوچندان خواهد کرد.
حسن مرادی، کارشناس حقوق انرژی، تأکید دارد که ایران با داشتن یکی از بزرگترین ذخایر گاز جهان نباید با چنین چالشهایی مواجه باشد. او راهکار خروج از بحران را در سرمایهگذاری در زیرساختها، جذب سرمایه داخلی و خارجی (بهویژه از کشورهایی مانند سنگاپور و مالزی)، و نوسازی تجهیزات فرسوده میداند.
مرادی معتقد است که مهاجرت متخصصان و بیانگیزگی نیروی انسانی نیز بخشی از بحران انرژی است. به گفته او، تا زمانی که نیروهای متخصص دلگرم و حمایت نشوند، نمیتوان به بهبود شرایط امید داشت. در کنار سرمایه مالی، باید سرمایه انسانی را نیز حفظ و تقویت کرد.
با وجود فرسودگی زیرساختها، تحریمها و نبود منابع مالی کافی، برخی کارشناسان معتقدند هنوز هم فرصت برای اصلاح مسیر باقی است. اما این مهم نیازمند تصمیمگیریهای جسورانه، حذف انحصارها، حمایت از بخش خصوصی و استفاده بهینه از منابع داخلی است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
