به گزارش اطلاع با ما به نقل از تسنیم، سدها – بررسیهای جدید نشان میدهد که سال آبی منتهی به ۱۴۰۴ یکی از کمبارشترین دورههای چند دهه اخیر است. طبق ارزیابیها، مجموع بارشهای کشور تنها حدود ۱۵۲ میلیمتر بوده که نسبت به میانگین بلندمدت ۵۷ ساله، نزدیک به چهل درصد کاهش دارد. بسیاری از استانها نه تنها به سطح نرمال نرسیدهاند بلکه در محدوده خشکسالی شدید ثبت شدهاند.
چهره بارشها در کشور یکدست نیست. برخی مناطق با کاهش ۵۰ تا ۸۰ درصدی روبهرو شدهاند، حدود ۱۵ استان بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افت داشتهاند و تنها یک استان توانسته به حد طبیعی برسد. حتی همین استان نیز افزایش بارش نداشته و فقط از سقوط بیشتر در امان مانده است.
کاهش بارش تنها یکی از نشانههای بحران است. بر اساس برآوردهای سال گذشته، جریان ورودی رودخانهها در کشور به حدود ۲۴ تا ۲۵ میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به سال قبل افتی بیش از ۴۰ درصد را نشان میدهد. این سطح کاهش عملاً توان تابآوری منابع آب سطحی را کم کرده است.
تصویر پایتخت از این بحران حتی نگرانکنندهتر است. ذخیره مخازن تهران در ابتدای سال آبی جدید حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب برآورد شده، در حالی که این عدد در سال قبل نزدیک به ۴۹۰ میلیون مترمکعب بوده است. روند بارشها نیز امیدی باقی نگذاشته؛ زیرا معمولاً تهران در مهر و آبان بین ۵۰ تا ۶۰ میلیمتر باران دریافت میکند اما امسال هنوز حتی یک میلیمتر بارش نیز ثبت نشده است.
در نبود بارش کافی، تامین آب شرب تهران بیشتر بر دوش سفرههای زیرزمینی میافتد. اما این منابع هم تحت تأثیر کمبارشی قرار گرفتهاند. کاهش تغذیه آبخوانها و برداشتهای بیشتر، پایداری این ذخایر حیاتی را تهدید میکند.
بر اساس تحلیل کارشناسان، سال جاری یک سال هشداردهنده است. حتی اگر کاهش بارش در سال گذشته زیاد محسوس نبوده باشد، روند بلندمدت نشان میدهد که الگوی بارندگی کشور رو به کاهش است. همین روند کاهشی، ضرورت آمادگی برای دورههای خشکسالی طولانیتر را برجسته میکند.
با توجه به تصویر آینده، مدیریت دقیق و منسجم مصرف آب در سه بخش شرب، صنعت و کشاورزی ضروری به نظر میرسد. کاهش ناترازی موجود تنها زمانی ممکن است که کنترل مصرف، فرهنگسازی و استفاده از فناوریهای کاهنده در اولویت قرار گیرد. تمرکز بر مدیریت تقاضا و اعمال تعرفه برای پرمصرفها میتواند تا ۲۰ درصد از مصرف فعلی را کاهش دهد.
تغییر الگوی مصرف در خانوارها، اصلاح روشهای تولید در صنایع و بهروزرسانی شیوههای آبیاری در کشاورزی میتواند کشور را برای مواجهه با دهههای خشک آماده کند. اگر چنین اصلاحاتی انجام نشود، تصویر آینده منابع آب کشور چندان امیدوارکننده نخواهد بود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ