به گزارش اطلاع با ما ، کالابرگ : وعده حمایت با کالابرگ، در برابر تورم افسارگسیخته رنگ باخته است. تورم نقطهبهنقطه از ۳۸.۹ درصد در اردیبهشت ۱۴۰۳ به ۷۳.۵ درصد در فروردین ۱۴۰۴ رسیده و نرخ تورم خوراکیها از ۱۱۵ درصد عبور کرده است. در این گزارش، پیمان مولوی، کارشناس اقتصادی، از شکلگیری «اکوسیستم تورمی» میگوید؛ جایی که ذینفعان از تورم سود میبرند و بانک مرکزی آمار رشد نقدینگی را ۵ ماه است منتشر نکرده است. آیا کالابرگ بدون افزایش منابع، به یک بسته بیاثر تبدیل شده است؟
تورم در ایران مشکلی دیرینه است، اما رسیدن نرخ تورم نقطهبهنقطه به ۷۳.۵ درصد و تورم خوراکیها به بیش از ۱۱۵ درصد، یک شوک آماری محسوب میشود. در چنین شرایطی، کالابرگ ۳ میلیون تومانی که در دیماه ۱۴۰۴ به عنوان مهمترین بسته حمایتی دولت روانه بازار شد، در عرض فقط چهار ماه ارزش واقعی خود را تا مرز نصف از دست داده است. سؤال اینجاست: آیا این طرح حمایتی بدون اصلاح متناسب با تورم، تبدیل به یک وعده فرسایشی نشده است؟
بررسی ارقام منتشرشده از سوی مراجع رسمی نشان میدهد تورم نقطهبهنقطه ایران از ابتدای سال ۱۴۰۴ سیر صعودی داشته است. این نرخ که در اردیبهشت سال گذشته ۳۸.۹ درصد بود، پس از ۱۱ ماه در پایان فروردین ۱۴۰۴ به بیش از ۷۳.۵ درصد رسید. در میان گروههای مختلف، تورم خوراکیها با ثبت رقم ۱۱۵ درصد، رکورددار است. یعنی کالایی که یک سال پیش ۱۰ هزار تومان قیمت داشت، امروز به ۲۱ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.
پیمان مولوی، کارشناس اقتصادی، در گفتگو با خبرآنلاین تأکید کرده است که فهم این مسیر چندان پیچیده نیست: «ایران از گذشته با تورم دست و پنجه نرم میکرده و حتی پیش از جنگ ۱۲ روزه، نرخ تورم روندی افزایشی داشت. در تابستان و پاییز هم تورم نقطهبهنقطه و سالانه بالا رفت، اما اقدامات سیاستگذار پولی و ارزی در دیماه، زمینه را برای جهشهای بیشتر فراهم کرد. نتیجه امروز، تورم ۱۱۵ درصدی مواد خوراکی است که انتظار کاهش آن نمیرود.»
اما مهمترین بخش تحلیل مولوی، مفهوم «اکوسیستم تورمی» است. او معتقد است: «متأسفانه در کشور ما هر چیزی که به پایداری میرسد، حول آن یک اکوسیستم شکل میگیرد که مانع اصلاح میشود. در مورد تورم یا رشد اقتصادی نامناسب هم این اکوسیستم شکل گرفته و به عاملی برای تداوم و تعمیق آن تبدیل شده است. جنگ و تحریم واقعیت انکارناپذیرند، اما این اکوسیستم قابل چشمپوشی نیست.» به عبارت دیگر، گروههایی وجود دارند که از بیثباتی قیمتها سود میبرند و به همین دلیل، هیچ عجلهای برای مهار تورم ندارند.
یکی از نشانههای بحرانی بودن وضعیت، توقف انتشار آمارهای کلیدی است. مولوی میگوید: «از آذر ماه بانک مرکزی از انتشار آمار رشد نقدینگی خودداری کرده است. ما نمیدانیم در ۵ ماه گذشته سیاستگذار پولی در زمینه کنترل نقدینگی چه کرده است. هر چند به صورت شهودی میتوانم بگویم روند رشد نقدینگی افزایشی بوده، اما آمار رسمی منتشر نشده که واقعاً تأسفآور است.» این در حالی است که عبدالناصر همتی که از دیماه ۱۴۰۴ رییس کل بانک مرکزی شده، پیشتر از مخالفان حبس آمار بود.
مولوی در ارزیابی خود از کالابرگ هشدار میدهد: «قدرت خرید کالابرگ به دلیل تورم بالا به شدت رو به کاهش است. سه میلیون تومانی که در دیماه پرداخت شد، امروز به مراتب کالاهای کمتری را شامل میشود. به خصوص که اوج تورم در بخش خوراکیهاست. لازم است کالابرگ افزایش پیدا کند، اما مشکل آنجاست که منابع کافی وجود ندارد. اگر با خلق نقدینگی این حمایت انجام شود، باز هم تورم افزایش مییابد. این سیکل باید شکسته شود.»
بیشتر کارشناسان پیشبینی میکنند نرخ تورم تا پایان سال افزایشی باشد و حتی احتمال سهرقمی شدن آن را منتفی نمیدانند. همچنین رشد اقتصادی نیز به سمت منفی شدن پیش میرود. مولوی در این باره میگوید: «با توجه به اینکه دوباره با وضعیت نه جنگ، نه صلح هستیم و آمریکا دست به محاصره دریایی زده، رشد منفی اقتصادی و افزایش تورم تقریباً قطعی است. مگر اینکه یک اتفاق خیلی خوب بیفتد. در غیر این صورت، انتظار کاهش تورم واقعبینانه نیست.»
کالابرگ به عنوان یک ابزار حمایتی کوتاهمدت، در برابر طوفان تورم ۷۳.۵ درصدی و شکلگیری «اکوسیستم تورمی» عملاً خنثی شده است. تا زمانی که آمارهای کلیدی (نقدینگی، رشد اقتصادی) شفاف منتشر نشود، ذینفعان تورم به فعالیت خود ادامه دهند و سیاستگذار ارزی از شوکهای ناگهانی دست نکشد، قدرت خرید اقشار ضعیف همچنان رو به کاهش خواهد بود. شکستن این سیکل نیازمند ارادهای فراتر از کالابرگ است
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
