به گزارش اطلاع با ما جدیدترین دادههای منتشرشده درباره تجارت معدنی ایران نشان میدهد در بهار ۱۴۰۵ وزن صادرات زنجیرههای اصلی معدن و صنایع معدنی حدود ۴۰ درصد کاهش داشته، در حالی که ارزش صادرات این گروه تنها حدود ۲ درصد افت کرده است. همزمان رشد بخش معدن در بهار به منفی ۱.۹ درصد رسیده و قیمت مس در بازار جهانی امروز در محدوده ۱۴ هزار و ۴۵۳ دلار در هر تن قرار دارد. این ترکیب دادهها نشان میدهد مسئله اصلی معدن ایران فقط میزان تولید نیست، بلکه تغییر ترکیب محصولات، ارزش افزوده و توان صادرات نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
یکی از مهمترین دادههای معدنی که امروز مورد توجه قرار گرفته، مربوط به **تغییر ترکیب تجارت معدنی ایران** است.
بر اساس گزارش منتشرشده، در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ وزن صادرات زنجیرههای اصلی معدن و صنایع معدنی حدود **۴۰ درصد کاهش** داشته، اما ارزش صادرات این گروهها تنها حدود **۲ درصد افت** کرده است.
این اختلاف بزرگ میان وزن و ارزش صادرات، از نظر تحلیلی اهمیت زیادی دارد.
به بیان ساده، صادرات معدنی ایران در این دوره از نظر تناژ کوچکتر شده، اما ارزش هر واحد محصول صادراتی الزاماً به همان نسبت کاهش پیدا نکرده است.
یک احتمال مهم، **تغییر ترکیب سبد صادراتی** است؛ یعنی سهم برخی محصولات با ارزش بالاتر در تجارت خارجی افزایش یافته باشد.
در چنین شرایطی، کاهش تناژ لزوماً به معنای کاهش متناسب درآمد صادراتی نیست.
البته برای اینکه بتوان درباره افزایش ارزش افزوده با قطعیت صحبت کرد، باید ترکیب دقیق کالاهای صادراتی و سهم هر محصول بررسی شود.
رشد بخش معدن در بهار ۱۴۰۵ به **منفی ۱.۹ درصد** رسیده است؛ در حالی که این بخش سال ۱۴۰۴ را با رشد حدود ۴.۱ درصد به پایان رسانده بود.
اختلال در زنجیره تأمین، محدودیتهای تجاری، حملونقل، تأمین ماشینآلات و تجهیزات از جمله عواملی هستند که در گزارشهای تحلیلی برای توضیح فشار واردشده بر فعالیت معدن مطرح شدهاند.
این موضوع برای معدن اهمیت زیادی دارد؛ زیرا توقف یا کند شدن تأمین قطعات و ماشینآلات میتواند مستقیماً به کاهش ساعات کار تجهیزات و در نهایت کاهش استخراج منجر شود.
| محصول | قیمت/وضعیت امروز | تغییر | | ————- | —————————————————: | ———————-: | | مس جهانی | حدود ۱۴٬۴۵۳ دلار/تن | ۱.۱۲٪- | | سنگآهن | حدود ۱۰۰ دلار/تن | نوسان محدود | | ورق مسی داخلی | ۳٬۷۲۷٬۲۲۹ تومان/کیلو | در برخی ضخامتها +۲۱.۹٪ | | شمش آلومینیوم | داده معاملاتی اخیر بورس کالا حدود ۶۴۹٬۰۳۸ تومان/کیلو | — |
قیمت مس جهانی امروز حدود ۱۴٬۴۵۲.۸ دلار در هر تن گزارش شده و نسبت به روز قبل ۱.۱۲ درصد کاهش داشته است. قیمت سنگآهن نیز در گزارشهای بازار آهن حوالی ۱۰۰ دلار در هر تن قرار دارد.
در بازار داخلی فلزات رنگی نیز قیمت ورق مسی با رقم حدود ۳.۷۲۷ میلیون تومان برای هر کیلو اعلام شده و برای برخی ضخامتها رشد ۲۱.۹ درصدی نسبت به نرخ قبلی درج شده است.
در دادههای معدنی امروز، برای قیمتهای جهانی مورد بررسی **افزایش مشخصی ثبت نشده** و مس با کاهش ۱.۱۲ درصدی همراه بوده است.
در بازار داخلی فلزات رنگی، برخی ضخامتهای ورق مسی رشد **۲۱.۹ درصدی** را نشان دادهاند.
**مس جهانی با افت ۱.۱۲ درصدی**، مهمترین کاهش در دادههای قیمتی امروز است.
به نظر میرسد مهمترین موضوع معدن در شرایط فعلی، حرکت از **فروش تناژی به سمت ارزشآفرینی بیشتر در هر تن محصول** است.
وقتی وزن صادرات ۴۰ درصد کاهش پیدا میکند اما ارزش صادرات تنها ۲ درصد پایین میآید، یک پیام مهم برای سیاستگذاری و سرمایهگذاری وجود دارد: ظرفیت رشد معدن فقط در افزایش حجم استخراج نیست.
توسعه فرآوری، تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر، بهبود کیفیت مواد معدنی و تکمیل زنجیره میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند.
از سوی دیگر، منفی شدن رشد معدن نشان میدهد این مسیر بدون سرمایهگذاری در ماشینآلات، اکتشاف، حملونقل و زیرساخت انرژی ساده نخواهد بود.
**افزایش ارزش هر تن محصول از یک طرف و حفظ ظرفیت تولید از طرف دیگر.**
اگر این دو موضوع همزمان دنبال شوند، حتی در شرایطی که رشد تناژی محدود باشد، امکان بهبود عملکرد اقتصادی زنجیره معدن وجود دارد.
مهمترین داده معدنی امروز، فاصله قابل توجه میان افت وزن صادرات و افت ارزش صادرات است. کاهش ۴۰ درصدی وزن در برابر افت حدود ۲ درصدی ارزش، اهمیت ترکیب محصولات صادراتی و ارزش افزوده را برجسته میکند. از طرف دیگر، رشد منفی ۱.۹ درصدی معدن در بهار نشان میدهد توسعه این بخش همچنان به سرمایهگذاری و تأمین پایدار تجهیزات وابسته است.
**مهمترین خبر معدن امروز چیست؟** کاهش حدود ۴۰ درصدی وزن صادرات زنجیره معدن و صنایع معدنی در بهار ۱۴۰۵، در حالی که ارزش صادرات حدود ۲ درصد کاهش داشته، یکی از مهمترین دادههای امروز است.
**رشد معدن در بهار ۱۴۰۵ چقدر بوده است؟**
**قیمت مس امروز چقدر است؟** قیمت مس در دادههای امروز حدود ۱۴ هزار و ۴۵۳ دلار به ازای هر تن اعلام شده است.
**آیا کاهش وزن صادرات به معنی کاهش درآمد صادراتی است؟** لزوماً نه؛ اختلاف میان کاهش وزن و ارزش صادرات میتواند نشاندهنده تغییر ترکیب محصولات و مسیرهای صادراتی باشد، هرچند برای تعیین علت دقیق باید جزئیات سبد صادرات بررسی شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
