به گزارش اطلاع با ما ، اختلال در تأمین مواد اولیه و دشوار شدن مسیرهای واردات، صنعت دارویی کشور را با چالش تازهای روبهرو کرده است. هرچند هنوز از شکلگیری بحران سراسری دارو سخن گفته نمیشود، اما کمبود برخی داروهای قلبی و اعصاب و روان، زنگ هشدار را برای تداوم تأمین دارو به صدا درآورده است.
صنعت داروسازی ایران اگرچه بخش مهمی از نیاز خود را در داخل کشور تولید میکند، اما زنجیره تولید آن بهطور کامل داخلی نیست. بخشی از مواد اولیه، پیشسازهای دارویی، تجهیزات و دیگر ملزومات مورد استفاده کارخانهها از خارج تأمین میشود.
به همین دلیل، اختلال در واردات میتواند با یک فاصله زمانی خود را در بازار دارو نشان دهد. ممکن است در مرحله نخست، موجودی داروخانهها تغییر محسوسی نداشته باشد، اما اگر تأمین مواد اولیه برای مدت طولانی مختل شود، آثار آن بعداً در خطوط تولید و عرضه برخی اقلام نمایان خواهد شد.
برای تأمین مواد اولیه تنها یک مسیر وجود ندارد و امکان استفاده از مسیرهای جایگزین نیز مطرح است. با این حال، جایگزین کردن مسیرهای معمول واردات با روشهای دیگر، لزوماً به معنای حل فوری مشکل نیست.
مسیرهای جایگزین ممکن است زمان بیشتری برای انتقال کالا نیاز داشته باشند و هزینه حملونقل را نیز افزایش دهند. در نتیجه، حتی اگر مواد اولیه در نهایت وارد کشور شوند، تأخیر در رسیدن آنها به کارخانه میتواند برنامه تولید را تحت تأثیر قرار دهد.
یکی از نگرانیهای مهم در شرایط فعلی، وضعیت برخی داروهای تخصصی و پرمصرف است. گزارشهای موجود از کمبود تعدادی از داروهای مربوط به حوزه قلب و عروق و اعصاب و روان حکایت دارد.
البته کمبود یک دارو لزوماً به معنای نایاب شدن کامل آن در سراسر کشور نیست و وضعیت موجودی میتواند میان شهرها، داروخانهها و حتی زمانهای مختلف متفاوت باشد. با این حال، برای بیمارانی که داروی مشخصی را بهصورت مستمر مصرف میکنند، حتی اختلال موقت در دسترسی نیز میتواند مشکلساز شود.
پاسخ به این سؤال بیش از هر چیز به مدت زمان ادامه اختلال در زنجیره تأمین بستگی دارد. اگر واردات مواد اولیه و اقلام مورد نیاز تولید بهتدریج به شرایط عادی بازگردد، ذخایر موجود میتوانند فرصت لازم برای جبران وقفهها را فراهم کنند.
اما اگر اختلالها طولانی شوند، فشار از مرحله تأمین مواد اولیه به خطوط تولید منتقل خواهد شد و پس از آن احتمال کاهش عرضه برخی داروها افزایش پیدا میکند.
به همین دلیل، وضعیت فعلی را میتوان هشدار درباره آینده زنجیره تأمین دارو دانست؛ نه لزوماً یک بحران فراگیر.
پشت آمار تولید، واردات و ذخایر دارویی، بیمارانی قرار دارند که مصرف دارو برای آنها یک انتخاب روزمره نیست. بیماران قلبی، مبتلایان به بیماریهای اعصاب و روان و دیگر افرادی که به درمان مستمر نیاز دارند، بیش از سایرین از نوسان در بازار دارو تأثیر میپذیرند.
به همین دلیل، تداوم واردات مواد اولیه و باز نگه داشتن مسیرهای تأمین دارو و تجهیزات پزشکی، تنها یک موضوع اقتصادی برای صنعت داروسازی نیست؛ بلکه مستقیماً با استمرار درمان بیماران ارتباط دارد.
فعلاً نشانهها از کمبود برخی اقلام دارویی، بهویژه در حوزه قلب و اعصاب و روان حکایت دارد، اما نمیتوان وضعیت را بحران عمومی دارو دانست. نقطه حساس ماجرا، موجودی امروز داروخانهها نیست؛ بلکه توان صنعت برای تأمین مواد اولیه و حفظ تولید در ماههای آینده است. هرچه اختلال در مسیر واردات طولانیتر شود، احتمال افزایش کمبودها نیز بیشتر خواهد شد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
