به گزارش اطلاع با ما، تهران : آلودگی هوای تهران در سال ۱۴۰۴ بار دیگر به یکی از مهمترین بحرانهای زیستمحیطی و سلامت عمومی تبدیل شد. بر اساس دادههای رسمی، پایتخت بیش از ۱۲۰ روز ناسالم را تجربه کرده و میانگین ذرات معلق در برخی دورهها تا ۶ برابر استاندارد جهانی گزارش شده است. کارشناسان، خودروهای شخصی، ناوگان فرسوده، موتورسیکلتهای کاربراتوری و مصرف سوختهای آلاینده را مهمترین عوامل تشدید آلودگی میدانند.
کارنامه آلودگی هوای تهران در سال ۱۴۰۴؛ پایتخت همچنان در وضعیت هشدار
آلودگی هوا در تهران دیگر یک بحران فصلی یا مقطعی نیست؛ مسئلهای است که طی سالهای اخیر به بخشی از واقعیت روزمره زندگی شهروندان تبدیل شده و هر زمستان با شدت بیشتری خود را نشان میدهد. سال ۱۴۰۴ نیز از این قاعده مستثنی نبود و دادههای رسمی نشان میدهد بخش بزرگی از روزهای آلوده پایتخت، در ماههای سرد سال متمرکز شده است.
کارشناسان محیطزیست معتقدند ترکیب شرایط جوی نامناسب، افزایش مصرف سوختهای فسیلی و فرسودگی ناوگان حملونقل، نقش مهمی در تشدید بحران آلودگی هوای تهران داشتهاند.
بر اساس آمارهای منتشرشده، تهران در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲۰ روز ناسالم برای گروههای حساس و نزدیک به ۳۰ روز ناسالم برای همه گروهها را تجربه کرده است.
بیشترین تمرکز آلودگی در بازه آبان تا دیماه ثبت شد؛ دورهای که وارونگی دما، کاهش سرعت باد و نبود بارش مؤثر، باعث ماندگاری آلایندهها در سطح شهر شد. همین شرایط سبب شد کیفیت هوا در برخی روزها به وضعیت هشدار برسد و زندگی روزمره شهروندان تحت تأثیر قرار گیرد.
کارشناسان میگویند مهمترین آلاینده تهران همچنان ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون یا PM2.5 هستند؛ آلایندهای که در اغلب روزهای ناسالم، شاخص اصلی آلودگی هوا بوده است.
بررسیها نشان میدهد میانگین سالانه این ذرات در تهران چندین برابر حد توصیهشده سازمان جهانی بهداشت بوده و همین مسئله نگرانیها درباره آثار بلندمدت آلودگی هوا بر سلامت عمومی را افزایش داده است.
بر اساس دادههای منتشرشده، منابع متحرک همچنان اصلیترین عامل آلودگی هوای تهران هستند. خودروهای شخصی، موتورسیکلتهای فرسوده و ناوگان دیزلی سهم عمدهای در تولید ذرات آلاینده دارند.
موتورسیکلتهای کاربراتوری و خودروهای دیزلی فاقد استاندارد مناسب، از جمله مهمترین عوامل تشدید آلودگی در فصل سرد شناخته میشوند. کارشناسان تاکید دارند بدون نوسازی ناوگان حملونقل، کاهش پایدار آلودگی هوا دشوار خواهد بود.
در کنار خودروها، برخی صنایع و نیروگاهها نیز در تشدید آلودگی هوا نقش دارند؛ بهویژه در دورههایی که مصرف سوخت افزایش پیدا میکند.
استفاده از سوختهای سنگین و آلاینده در برخی بازههای زمانی، یکی از موضوعاتی است که همواره مورد انتقاد فعالان محیطزیست قرار داشته و بهعنوان یکی از عوامل تشدید آلودگی مطرح میشود.
آلودگی هوا فقط یک بحران زیستمحیطی نیست؛ بلکه پیامدهای گستردهای برای سلامت و اقتصاد شهری دارد. افزایش بیماریهای تنفسی، مشکلات قلبی و کاهش کیفیت زندگی، بخشی از آثار مستقیم این بحران محسوب میشود.
کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و ریوی و ساکنان مناطق پرترافیک، بیش از سایر گروهها در معرض آسیب قرار دارند. علاوه بر آن، تعطیلی مدارس، افت بهرهوری و افزایش هزینههای درمان، بار اقتصادی سنگینی بر شهر تحمیل میکند.
در سالهای اخیر اقداماتی مانند توسعه مترو، اجرای طرح ترافیک، معاینه فنی و نوسازی محدود ناوگان حملونقل اجرا شده است. هرچند این سیاستها تا حدی در کاهش برخی آلایندهها مؤثر بودهاند، اما رشد تعداد خودروها و افزایش تقاضای سفر، اثر این اقدامات را محدود کرده است.
برخی کارشناسان معتقدند مشکل اصلی تهران، نه کمبود راهکار، بلکه ضعف در اجرای کامل سیاستها و نبود هماهنگی میان دستگاههای مسئول است.
متخصصان محیطزیست معتقدند رسیدن به هوای کاملاً پاک در کوتاهمدت دشوار است، اما کاهش محسوس آلودگی و رسیدن به شرایط قابلقبول، هدفی دستیافتنی محسوب میشود.
تجربه کلانشهرهای جهان نشان داده که با اجرای مداوم سیاستهای سختگیرانه در حوزه حملونقل، سوخت و صنعت، میتوان طی چند سال کیفیت هوا را بهبود داد. با این حال، تحقق این هدف نیازمند اراده اجرایی، سرمایهگذاری در حملونقل عمومی و اجرای جدی قوانین زیستمحیطی است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
