به گزارش اطلاع با ما، تاکسی اینترنتی فرسوده – ناوگان تاکسیهای اینترنتی تهران، بهعنوان یکی از ارکان اصلی حملونقل شهری، در سالهای اخیر با چالش جدی فرسودگی مواجه شده است. آمارهای رسمی نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از خودروهای فعال در این ناوگان، عمری بیش از یک دهه دارند و همین موضوع، مصرف سوخت و انتشار آلایندهها را بهطور قابلتوجهی افزایش داده است.
احمد طاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم، در پانزدهمین جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا از شناسایی بیش از ۳۰ هزار خودروی فرسوده و پرپیمایش در ناوگان تاکسیهای اینترنتی تهران خبر داد و از طرح پیشنهادی برای جایگزینی این خودروها با مدلهای برقی یا هیبریدی پرده برداشت. در ادامه، ابعاد مختلف این طرح را بررسی میکنیم.
بر اساس مطالعه انجامشده، حدود ۵۴۰ هزار خودرو در ناوگان تاکسیهای اینترنتی تهران فعالیت میکنند. این ناوگان در مجموع ماهانه حدود ۵۰۰ میلیون کیلومتر پیمایش دارد و نزدیک به ۶۰ میلیون لیتر بنزین مصرف میکند.
جدول وضعیت سنی ناوگان تاکسیهای اینترنتی تهران شاخص مقدار تعداد کل خودروهای فعال ۵۴۰,۰۰۰ دستگاه خودروهای بالای ۱۰ سال ۶۳ درصد خودروهای بالای ۱۵ سال ۴۱ درصد سهم خودروهای بالای ۱۰ سال از پیمایش ۶۴ درصد سهم خودروهای بالای ۱۵ سال از پیمایش ۴۲ درصد پیمایش ماهانه کل ناوگان ۵۰۰ میلیون کیلومتر
همانطور که آمار نشان میدهد، خودروهای فرسوده سهم بسیار بالایی در پیمایش و مصرف سوخت دارند؛ بهگونهای که خودروهای بالای ۱۰ سال، ۶۴ درصد کل پیمایش ناوگان را انجام میدهند.
در این مطالعه، ۳۰ هزار و ۶۰۰ خودروی پرپیمایش با عمر بیش از ۱۰ سال بهعنوان گروه هدف نوسازی شناسایی شدهاند. مصرف ماهانه بنزین این گروه حدود ۱۴ میلیون و ۶۸۸ هزار لیتر برآورد شده است.
طرح پیشنهادی مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم این است که این خودروها پس از اسقاط، با خودروهای برقی یا هیبریدی جایگزین شوند. هدف اصلی این طرح، کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی هوا و بهبود بهرهوری انرژی در ناوگان حملونقل شهری است.
یکی از نکات قابلتوجه در این گزارش، محاسبات اقتصادی طرح است. طاهری در این باره گفت: رانندهای که ماهانه چهار هزار کیلومتر پیمایش دارد، بهطور متوسط حدود ۴۰ میلیون تومان درآمد کسب میکند و در همین مدت نزدیک به ۴۸۰ لیتر بنزین مصرف میکند.
بر اساس محاسبات، با در نظر گرفتن قیمت بنزین وارداتی، ارزش یارانه سوخت مصرفی چنین خودرویی به حدود ۶۱ میلیون تومان در ماه میرسد. این اختلاف چشمگیر نشان میدهد که یارانه سوخت پرداختی به یک خودروی پرپیمایش، میتواند از درآمد ماهانه راننده نیز بیشتر باشد و ضرورت هدفمندسازی منابع حمایتی و تخصیص بخشی از آن به نوسازی ناوگان را دوچندان میکند.
برای اجرای این طرح، تسهیلاتی با نرخ سود ۲۳ درصد و دوره بازپرداخت ۶۰ ماهه در نظر گرفته شده است. نکته کلیدی این است که میزان صرفهجویی سوخت هر خودرو بر اساس پیمایش ثبتشده محاسبه میشود و منابع حاصل از گواهی صرفهجویی انرژی برای بازپرداخت تسهیلات به کار میرود.
طاهری پیشبینی کرده است: در صورت پیمایش ماهانه ۴ تا ۴٫۵ هزار کیلومتر، ارزش صرفهجویی سوخت میتواند هزینه اقساط را پوشش دهد و راننده مجبور به پرداخت مستقیم اقساط نباشد. این مدل تأمین مالی، میتواند انگیزه رانندگان برای مشارکت در طرح را افزایش دهد.
طاهری با اشاره به ناترازی بنزین در کشور گفت: روزانه حدود ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین در کشور عرضه میشود، در حالی که متوسط تقاضا به ۱۳۵ میلیون لیتر میرسد و مصرف در برخی روزها از ۱۴۵ میلیون لیتر نیز عبور میکند.
او همچنین اعلام کرد: طی دو سال گذشته سالانه حدود ۳۰۰ هزار خودرو اسقاط شدهاند؛ با این حال، در صورت ادامه همین روند، تعداد وسایل نقلیه فرسوده تا سال ۱۴۱۰ میتواند به ۳۷ میلیون دستگاه برسد. حتی با تحقق هدف برنامه هفتم و اسقاط سالانه ۵۰۰ هزار خودرو نیز حدود ۳۵ میلیون وسیله نقلیه فرسوده باقی خواهد ماند.
نکته مهم: سیاست نوسازی نباید فقط بر افزایش تعداد خودروهای اسقاطی متمرکز باشد؛ بلکه خودروهای فرسوده پرپیمایش، بهدلیل سهم بیشتر در مصرف انرژی و انتشار آلایندهها، باید در اولویت قرار گیرند.
اجرای این طرح با چالشها و پیشنیازهایی همراه است که باید مورد توجه قرار گیرد:
تأمین خودروهای برقی و هیبریدی: نیاز به واردات یا تولید داخلی این خودروها با قیمت مناسب
توسعه زیرساخت شارژ: ایجاد ایستگاههای شارژ در سطح شهر برای خودروهای برقی
تأمین منابع مالی: جذب سرمایهگذاری و همکاری بانکها برای ارائه تسهیلات
همکاری رانندگان: ایجاد انگیزه برای مشارکت در طرح و تحویل خودروهای فرسوده
نظارت و پایش: کنترل مصرف سوخت و اطمینان از صرفهجویی واقعی در طول دوره بازپرداخت
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
