به گزارش اطلاع با ما، بازار کار – آمارهای تازه از بازار کار در اردیبهشت ۱۴۰۵ روایتی نگرانکننده و در عین حال دوگانه را نشان میدهند. از یک سو، رقابت برای به دست آوردن یک شغل به بالاترین سطح خود در ماههای اخیر رسیده است. از سوی دیگر، برخی مشاغل همچنان مشغول جذب نیرو هستند. این تصویر پیچیده، بازار کار امروز ایران را به خوبی توصیف میکند.
بر اساس دادههای منتشر شده، شاخص رقابت کارجویان در اردیبهشت امسال ۱۳۰ درصد بالاتر از سطح معمول ثبت شده است. این یعنی تعداد کارجویان برای هر موقعیت شغلی نسبت به حالت عادی بیش از دو برابر شده است. به عبارت ساده، الان برای هر فرصت شغلی، دو برابر قبل آدم رزومه میفرستد.
این رقابت سنگین نشان میدهد که بازار کار از سمت تقاضا (کارجو) فوقالعاده شلوغ است، اما سمت عرضه (فرصت شغلی) جوابگوی این حجم متقاضی نیست.
نشانه دیگر از فشار بر بازار کار، آمار بیمه بیکاری است. وزیر کار از ثبتنام ۲۲۹ هزار نفر برای بیمه بیکاری خبر داده است. نکته تکاندهنده این است که بیش از ۱۵۰ هزار مورد از این ثبتنامها فقط در اردیبهشت ماه انجام شده است. یعنی ظرف یک ماه، تعداد بیکارانی که به سمت استفاده از پوشش بیمه بیکاری رفتهاند، از مجموع ماههای قبل جلو زده است.
این آمار نشان میدهد که یا موج جدیدی از بیکاری شکل گرفته یا کارگرانی که قبلاً شاغل بودند، حالا شغل خود را از دست دادهاند.
اما نکته مهم این است که بازار کار ایران یک تصویر یکدست ندارد. گزارش اکوایران نشان میدهد که در یک سوی این دوگانه، مشاغل دیجیتال و پروژهمحور قرار دارند. در این بخش، مشاغلی مثل دیجیتال مارکتینگ و سئو تا ۵ برابر رقابتیتر از قبل شدهاند. هر آگهی استخدام در این حوزهها با سیل رزومه روبهروست.
یعنی اگر شما یک متخصص سئو یا دیجیتال مارکتینگ هستید، الان باید با ۵ برابر رقبای قبلی دست و پنجه نرم کنید. دلیلش هم روشن است: بسیاری از نیروهای جوان و تحصیلکرده به سمت کارهای آنلاین و دیجیتال روی آوردهاند و عرضه از تقاضا پیشی گرفته است.
در سوی دیگر این دوگانه، مشاغل عملیاتی و ضروری قرار دارند. فروشندگی، نگهبانی، اچاسای (HSE) و سایر مشاغلی که به حضور فیزیکی و کار عملی نیاز دارند، همچنان جریان جذب نیرو در آنها متوقف نشده است.
یعنی اگر شما در این حوزهها تخصص دارید، احتمالاً رقابت به اندازه مشاغل دیجیتال سنگین نیست. دلیلش این است که بسیاری از کارجویان ترجیح میدهند به سمت کارهای کمتحرکتر یا اداری بروند و تقاضا برای مشاغل عملیاتی نسبتاً کمتر است.
فشار بیکاری و رقابت شغلی در شهرهای مختلف ایران یکسان نیست. بر اساس گزارش، شیراز با ۴.۸ برابر رشد رقابت نسبت به سطح معمول، در صدر این جدول ناخوشایند قرار دارد. یعنی در شیراز، رقابت برای به دست آوردن شغل تقریباً ۵ برابر حالت عادی شده است.
پس از شیراز، به ترتیب مشهد، اصفهان، قم و کرج قرار دارند. این شهرهای بزرگ که مراکز جمعیتی و اقتصادی مهمی هستند، بیشترین آسیب را از بحران اشتغال دیدهاند. در مقابل، احتمالاً شهرهای کوچکتر یا کمتر صنعتی، فشار کمتری را تجربه میکنند.
کارشناسان بازار کار دلیل اصلی این وضعیت را در شرایط جنگی و رکود اقتصادی میدانند. جنگ هم به بخش تولید ضربه زده و هم باعث شده بسیاری از کسبوکارها فعالیت خود را کاهش دهند یا تعطیل کنند. در چنین شرایطی، هم افرادی که شغل خود را از دست میدهند به سمت بیمه بیکاری میروند و هم کسانی که تازه وارد بازار کار میشوند، با رقابت بسیار سنگینتری مواجهاند.
تحلیلگران معتقدند بازار کار امروز ایران نه کاملاً منجمد است و نه متعادل. بلکه بازاری دوپاره است که آینده آن به بازگشت ثبات اقتصادی گره خورده است. اگر شرایط جنگی ادامه پیدا کند و رکود عمیقتر شود، احتمالاً رقابت برای شغل باز هم سختتر خواهد شد و آمار بیمه بیکاری افزایش مییابد.
اما اگر نشانههایی از بهبود اقتصادی و بازگشت ثبات دیده شود، ممکن است کسبوکارها دوباره فعال شوند و فرصتهای شغلی بیشتری ایجاد گردد. تا آن زمان، جویندگان کار باید خود را با این واقعیت جدید وفق دهند: بازاری که در آن رقابت برای هر فرصت شغلی، دو برابر و در برخی حوزهها پنج برابر شده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
