به گزارش اطلاع با ما ، جاسوسی از طریق VPN: با افشای مالکیت ExpressVPN توسط یک شرکت اسرائیلی، خطرات جاسوسی از طریق VPN جدیتر شده است. در گفتوگو با یک کارشناس امنیت سایبری، به بررسی ابعاد پنهان این ماجرا و نقش شورای عالی فضای مجازی در آسیبپذیر شدن کاربران ایرانی پرداختیم.
جاسوسی از طریق VPNهای محبوب؟ / تلآویو چگونه رد کاربران ایرانی را میزند؟
با افشای مالکیت یکی از پرکاربردترین سرویسهای VPN در ایران، ExpressVPN، توسط یک شرکت امنیت سایبری اسرائیلی، زنگ خطر برای امنیت دادههای کاربران ایرانی به صدا درآمده است. برای بررسی ابعاد فنی و امنیتی این موضوع، با وحید فرید، کارشناس امنیت سایبری، گفتوگویی انجام دادیم.
ExpressVPN چگونه به دست یک شرکت اسرائیلی افتاد؟
به گفته وحید فرید، مالکیت ExpressVPN بهتازگی توسط یک شرکت امنیت سایبری اسرائیلی تصاحب شده است. این سرویس، که یکی از محبوبترین VPNهای پولی در ایران محسوب میشود، حالا در اختیار نهادی قرار دارد که احتمال دسترسی به دادههای کاربران ایرانی را افزایش میدهد.
چه اطلاعاتی از طریق VPN قابل مشاهده است؟
کارشناس امنیت سایبری میگوید شرکتهای ارائهدهنده VPN میتوانند به آدرس IP، موقعیت مکانی و تاریخچه وبگردی کاربران دسترسی داشته باشند. گرچه محتوای تبادلشده در وبسایتهای HTTPS قابل رویت نیست، اما همین دادههای سطحی میتوانند برای تحلیل رفتار کاربران و حتی اهداف جاسوسی کافی باشند.
چرا فیلترینگ گسترده، خود یک تهدید امنیتی است؟
وحید فرید تاکید میکند که اجبار کاربران به استفاده روزمره از فیلترشکن، آنها را در معرض شدید خطرات امنیتی قرار داده است. او معتقد است که شورای عالی فضای مجازی و وزارت ارتباطات با سیاستهای نادرست، کاربران را به سمت ابزارهایی سوق دادهاند که گاه مشخص نیست توسط چه کسانی اداره میشوند.
حتی VPNهای متنباز هم رد شما را میزنند
با وجود تصور امنیت بالاتر در سرویسهای متنباز مانند V2Ray، فرید هشدار میدهد که سرور این سرویسها نیز به IP کاربران دسترسی دارد. در صورت پیوند این IP با اطلاعات بانکی یا شخصی، امکان شناسایی فرد فراهم میشود—حتی اگر بهطور مستقیم نامی از او در میان نباشد.
خرید VPN با کارت بانکی؛ اشتباهی که نباید مرتکب شوید
بسیاری از کاربران ایرانی، اشتراک VPN را با کارت بانکی داخلی خریداری میکنند. این کار عملاً هویت واقعی کاربر را در اختیار شرکت ارائهدهنده قرار میدهد. اگر آن شرکت تحت مالکیت یا نفوذ نهادی خارجی باشد، ترکیب این اطلاعات میتواند منجر به ساخت پروفایلهای دقیق رفتاری شود.
آیا همه VPNهای رایگان خطرناکاند؟
فرید در این بخش واقعگرایانهتر صحبت میکند: «نه، همه مشکوک نیستند». بسیاری از سرویسهای رایگان، توسط افراد یا نهادهای مستقل و مردمی راهاندازی شدهاند. با این حال، زمانی که بیش از ۸۰ درصد جمعیت کشور از VPN استفاده میکنند، فرصت سوءاستفاده برای بازیگران مخرب بیشتر میشود.
چه باید کرد؟ مسئولیت با کیست؟
وحید فرید معتقد است که ریشه اصلی این ناامنی به شورای عالی فضای مجازی بازمیگردد. او خواستار انحلال یا اصلاح اساسی در ساختار این شوراست، چرا که تصمیمگیری بدون تخصص، منجر به آسیبپذیر شدن کاربران در برابر تهدیدهای خارجی شده است.
جمعبندی: ردیابی از طریق VPN، تهدیدی واقعی
مالکیت ExpressVPN توسط شرکت اسرائیلی فقط یک نمونه است. وقتی کاربران مجبور باشند برای دسترسی به اینترنت آزاد از فیلترشکن استفاده کنند، و آنهم بدون شناخت از مالک یا سرورهای آن، احتمال جاسوسی از طریق VPN به شدت افزایش مییابد. تنها راهحل واقعی، بازنگری در سیاستهای فیلترینگ و تدوین چارچوبی امن برای حفظ حریم خصوصی کاربران ایرانی است.
