به گزارش اطلاع با ما ، کیفیت اینترنت ایران در روزهای اخیر با افزایش اختلال، کندی و قطعیهای مقطعی همراه شده است. بخشی از این وضعیت به آسیب دیدن مسیرهای فیبر دریایی در جریان درگیریهای اخیر و محدود شدن امکان تعمیر آنها نسبت داده شده است. در کنار آن، اختلال در برخی مسیرهای بینالمللی و انتقال بار ترافیک به مسیرهای جایگزین نیز میتواند بر سرعت و تأخیر شبکه اثر بگذارد.
کیفیت اینترنت در روزهای اخیر دوباره به یکی از موضوعات مورد توجه کاربران، کسبوکارهای آنلاین و فعالان رسانهای تبدیل شده است. افزایش قطعیهای مقطعی، کندی برخی سرویسها و بالا رفتن تأخیر در ارتباط با سرورهای خارجی باعث شده این پرسش مطرح شود که دلیل شرایط فعلی چیست و چرا کیفیت شبکه در برخی ساعات نسبت به گذشته ناپایدارتر به نظر میرسد.
بررسی اظهارات مسئولان ارتباطات و دادههای منتشرشده از سامانههای پایش شبکه نشان میدهد مجموعهای از عوامل در این وضعیت نقش دارند؛ از آسیب دیدن مسیرهای ارتباطی بینالمللی گرفته تا اختلال در مسیرهای جایگزین و محدودیتهای موجود در تعمیر کابلهای دریایی.
به گفته مسئولان شرکت ارتباطات زیرساخت، بخشی از اختلالهای فعلی را باید در ادامه آسیبهایی بررسی کرد که در جریان درگیریهای اخیر به شبکه ارتباطی کشور وارد شده است.
بر اساس توضیحات ارائهشده، برخی مسیرهای فیبر دریایی میان ایران و کشورهای منطقه آسیب دیده یا از مدار خارج شدهاند. در چنین شرایطی، بخشی از ترافیک اینترنت باید از مسیرهای دیگری منتقل شود؛ موضوعی که میتواند طول مسیر ارتباطی و تعداد شبکههای واسط را افزایش دهد.
نتیجه این جابهجایی برای کاربر ممکن است به شکل افزایش زمان بارگذاری صفحات، بالا رفتن پینگ بازیهای آنلاین، تأخیر در سرویسهای خارجی یا قطعووصل برخی خدمات اینترنتی دیده شود.
یکی از مشکلات مهم، صرفاً آسیب دیدن کابلها نیست؛ بلکه امکان دسترسی و تعمیر آنها نیز اهمیت دارد.
طبق توضیحات مطرحشده از سوی مسئولان، برخی شرکتهای خارجی تعمیر کابل در شرایط فعلی امکان فعالیت در مسیرهای آسیبدیده را ندارند و شرکتهای داخلی نیز امکان انجام این عملیات را در همه موارد در اختیار ندارند.
این مسئله باعث شده بازگشت بخشی از ظرفیت ارتباطی به وضعیت عادی، برخلاف یک خرابی معمولی شبکه، زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
از سوی دیگر، برخی پروژههای جدید توسعه فیبر دریایی نیز به دلیل شرایط منطقهای با تأخیر مواجه شدهاند و همین موضوع گزینههای موجود برای افزایش ظرفیت و تنوع مسیرهای ارتباطی را محدودتر کرده است.
وقتی یک مسیر اصلی از دسترس خارج میشود، ترافیک شبکه میتواند به مسیرهای دیگر منتقل شود. این اتفاق لزوماً به معنای قطع کامل اینترنت نیست، اما ممکن است کیفیت ارتباط را کاهش دهد.
یکی از مسیرهایی که در این شرایط اهمیت بیشتری پیدا کرده، مسیرهای ارتباطی از سمت اروپا و همچنین مسیرهای شمالی و غربی است. افزایش وابستگی به این مسیرها میتواند فاصله ارتباطی برخی کاربران ایرانی با سرورهای خارجی را بیشتر کند.
برای نمونه، سرویسهایی که سرور آنها در کشورهای نزدیک خلیج فارس قرار دارد، ممکن است با افزایش تأخیر مواجه شوند؛ زیرا مسیر ارتباطی آنها دیگر الزاماً از کوتاهترین مسیر قبلی عبور نمیکند.
بازیهای آنلاین و سرویسهایی که به پاسخ سریع شبکه وابسته هستند، معمولاً زودتر از سایر خدمات تحت تأثیر تغییر مسیر اینترنت قرار میگیرند.
در شرایطی که مسیر مستقیم یا کمتأخیر به سرورهای بازی در کشورهای منطقه دچار مشکل شود، انتقال ارتباط از مسیرهای دورتر میتواند پینگ را افزایش دهد.
بر همین اساس، مسئولان از تلاش برای فعال کردن مسیرهای جایگزین و همچنین بررسی راهکارهایی برای نزدیکتر کردن محل استقرار سرورهای بازی به کاربران ایرانی خبر دادهاند.
در روزهای اخیر، بخشی از اختلالهای اینترنتی به مسیرهای بینالمللی عبوری از روسیه نیز مربوط دانسته شد.
بر اساس اعلام شرکت ارتباطات زیرساخت، بخشی از این مسیرها در مقطعی دچار مشکل شد و این وضعیت روی کیفیت اینترنت برخی کاربران اثر گذاشت. اختلال مذکور بعداً برطرف اعلام شد، اما گزارشهای دیگری نیز درباره افت کیفیت برخی مسیرهای داخلی و خارجی منتشر شد.
دادههای سامانههای پایش شبکه نیز در برخی نقاط کشور اختلالهایی را ثبت کردهاند، هرچند این دادهها بهتنهایی برای نسبت دادن تمام مشکلات اخیر به یک عامل مشخص کافی نیستند.
یکی از دلایلی که تجربه کاربران از اینترنت متفاوت است، تفاوت مسیرهای ارتباطی اپراتورها، مناطق جغرافیایی و نوع سرویس مورد استفاده است.
ممکن است یک کاربر در زمان مشخصی با کاهش سرعت یا افزایش پینگ مواجه شود، در حالی که کاربر دیگری با همان نوع اینترنت مشکل محسوسی نداشته باشد.
به همین دلیل، گزارشهای مربوط به اختلال اینترنت را باید در کنار اطلاعات مربوط به اپراتور، منطقه، نوع اتصال و مسیر دسترسی به سرویس مورد نظر بررسی کرد.
موضوع دیگری که در توضیحات مسئولان ارتباطات مطرح شده، تأثیر محدودیتهای ناشی از تحریم و فیلترینگ بر دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت است.
بر اساس اظهارات مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، بخشی از دامنهها برای کاربران داخل ایران قابل دسترسی نیستند و تحریمها سهم قابل توجهی در این وضعیت دارند.
او همچنین تأثیر فیلترینگ بر کیفیت اینترنت را تأیید کرده، هرچند تأکید داشته که مشکلات فعلی شبکه تنها به این عامل محدود نمیشود و مجموعهای از عوامل زیرساختی و بینالمللی نیز در وضعیت موجود نقش دارند.
ظرفیت اینترنت افزایش یافته، اما کیفیت ارتباط فقط به پهنای باند وابسته نیست
یکی از نکات مهم در توضیحات مسئولان این است که مشکل فعلی را نباید صرفاً کمبود ظرفیت اینترنت بینالملل دانست.
حتی اگر ظرفیت اسمی شبکه کافی باشد، آسیب دیدن یک مسیر، افزایش فاصله ارتباطی، انتقال ترافیک به مسیرهای جایگزین یا اختلال در شبکههای واسط میتواند کیفیت تجربه کاربر را کاهش دهد.
به زبان ساده، داشتن ظرفیت کافی لزوماً به این معنا نیست که تمام کاربران در همه مسیرها و ساعات، ارتباطی سریع و پایدار خواهند داشت.
یکی دیگر از بخشهای مورد توجه، عملکرد شبکه موبایل است. بر اساس ارقام اعلامشده از سوی مسئولان، تأخیر ارتباط میان شبکه موبایل و شبکه زیرساخت در ساعات کممصرف کمتر از زمان اوج استفاده است و در ساعات شلوغ افزایش پیدا میکند.
این موضوع میتواند برای کاربرانی که از اینترنت موبایل برای تماس تصویری، بازی آنلاین، سرویسهای کاری یا دسترسی به خدمات خارجی استفاده میکنند، محسوستر باشد.
در عین حال، میزان تجربهشده توسط هر کاربر به اپراتور، موقعیت مکانی، میزان ترافیک شبکه و نوع سرویس مورد استفاده بستگی دارد.
به نظر میرسد بخشی از مشکلات فعلی اینترنت تا زمان بازگشت مسیرهای ارتباطی آسیبدیده و امکان تعمیر یا فعالسازی مجدد آنها ادامه داشته باشد.
در کنار آن، توسعه مسیرهای جایگزین، افزایش تنوع ارتباطات بینالمللی و کاهش وابستگی به تعداد محدودی مسیر میتواند از شدت اثرگذاری خرابیهای احتمالی در آینده بکاهد.
بنابراین، وضعیت فعلی اینترنت را نمیتوان تنها با یک علت توضیح داد. آسیب زیرساختهای ارتباطی، تغییر مسیر ترافیک، اختلالهای مقطعی در مسیرهای بینالمللی، محدودیتهای دسترسی و شرایط شبکه موبایل، مجموعهای از عواملی هستند که میتوانند تجربه کاربران را تحت تأثیر قرار دهند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
