به گزارش اطلاع با ما ، احمد جانجان، اقتصاددان، معتقد است افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان بهتنهایی برای حل ناترازی سوخت کافی نیست. به گفته او، اصلاح قیمت باید همراه با کاهش مصرف خودروها، توسعه حملونقل عمومی، خروج خودروهای فرسوده و حرکت خودروسازان به سمت تولید خودروهای کممصرف دنبال شود.
افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان بار دیگر موضوع قیمتگذاری سوخت و راهکارهای مقابله با ناترازی بنزین را در مرکز توجه قرار داده است. در این میان، احمد جانجان، اقتصاددان، معتقد است تغییر قیمت تنها یکی از ابزارهای اصلاح بازار سوخت است و بدون اصلاح ساختار مصرف و حملونقل، نمیتوان انتظار داشت مشکل ناترازی برطرف شود.
به گفته این اقتصاددان، مسئله بنزین مجموعهای از عوامل اقتصادی و ساختاری را دربرمیگیرد و سیاستگذاری در این حوزه نباید صرفاً بر تعیین یک قیمت جدید متمرکز شود.
جانجان معتقد است افزایش نرخ سوم میتواند بخشی از تقاضای اضافی را کنترل کند و پیام متفاوتی درباره ارزش سوخت به مصرفکننده ارسال کند، اما میزان اثرگذاری آن به سایر سیاستهای همزمان بستگی دارد.
از نگاه او، زمانی که قیمت یک کالای محدود برای مدت طولانی پایین نگه داشته شود، رفتار مصرفکننده و تولیدکننده نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. بنابراین اصلاح قیمت میتواند در تغییر الگوی مصرف نقش داشته باشد، اما نباید آن را راهحل مستقل ناترازی دانست.
یکی از محورهای اصلی این دیدگاه، میزان مصرف خودروهاست. ناوگان فرسوده و خودروهایی که سوخت بیشتری مصرف میکنند، فشار بیشتری بر تقاضای بنزین وارد میکنند.
جانجان بر این باور است که در کنار سیاست قیمتی، باید استانداردهای مصرف سوخت خودروها ارتقا پیدا کند و زمینه برای جایگزینی خودروهای فرسوده فراهم شود.
او همچنین بر اهمیت تولید خودروهای کممصرف تأکید کرده و معتقد است سیاستهای اقتصادی باید بهگونهای باشد که خودروسازان انگیزه بیشتری برای حرکت به سمت محصولات کممصرف داشته باشند.
توسعه حملونقل عمومی نیز یکی دیگر از محورهایی است که در این دیدگاه مورد توجه قرار گرفته است. در صورتی که شهروندان گزینههای مناسب و در دسترس برای جابهجایی عمومی داشته باشند، بخشی از سفرهای خودرویی میتواند کاهش پیدا کند.
به همین دلیل، اصلاح مصرف سوخت تنها از مسیر قیمتگذاری قابل پیگیری نیست و زیرساختهای حملونقل نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
جانجان درباره نرخ ۱۰ هزار تومانی بنزین، آن را بهعنوان نقطه پایانی اصلاح قیمتگذاری در نظر نمیگیرد و معتقد است اهمیت این عدد بیشتر به جایگاه آن در یک برنامه بلندمدت بستگی دارد.
از این منظر، موضوع اصلی تنها تعیین رقم جدید نیست؛ بلکه باید مشخص شود تغییر قیمت چگونه با سیاستهای مربوط به خودرو، مصرف انرژی، حملونقل عمومی و حمایت از مصرفکنندگان هماهنگ خواهد شد.
بر اساس این دیدگاه، اصلاح بازار بنزین را میتوان در چند محور دنبال کرد؛ ایجاد سازوکار مناسب قیمتگذاری، کاهش شدت مصرف سوخت خودروها، ارتقای استانداردهای مصرف، نوسازی ناوگان، توسعه حملونقل عمومی و افزایش سهم خودروهای کممصرف.
در چنین چارچوبی، قیمت بنزین تنها یکی از اجزای سیاست اصلاح مصرف خواهد بود و نتیجه نهایی به اجرای مجموعه این اقدامات وابسته است.
با توجه به اظهارات مطرحشده، افزایش نرخ سوم بنزین میتواند بخشی از سیاست اصلاح مصرف باشد، اما بهتنهایی پاسخگوی تمام ابعاد ناترازی سوخت نخواهد بود.
احمد جانجان تأکید دارد که برای کاهش پایدار مصرف و مدیریت ناترازی، باید همزمان سمت تقاضا و ساختار خودرو و حملونقل اصلاح شود؛ موضوعی که تولید خودروهای کممصرف و کاهش مصرف ناوگان فرسوده را نیز دربر میگیرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
