به گزارش اطلاع با ما ، در ماههای اخیر، افزایش تقاضا برای اسکناسهای درشت، بهویژه تراولهای ۵۰۰ هزار و یک میلیون تومانی، توجه بسیاری از فعالان اقتصادی را به خود جلب کرده است. برخی کارشناسان معتقدند بخشی از این اسکناسها از چرخه داخلی خارج شده و راهی کشورهای همسایه شدهاند؛ موضوعی که میتواند دلایل اقتصادی و معاملاتی مختلفی داشته باشد.
یکی از سناریوهای مطرح این است که برخی افراد با پیشبینی تغییرات احتمالی در ارزش ریال، اقدام به جمعآوری و نگهداری حجم بیشتری از اسکناسهای ایرانی کردهاند. چنین رفتارهایی در دورههای مختلف اقتصادی نیز سابقه داشته و معمولاً با هدف سرمایهگذاری یا حفظ ارزش دارایی انجام میشود.
برخی تحلیلگران معتقدند سختتر شدن جابهجایی مبالغ بالا از طریق شبکه بانکی، باعث شده بخشی از معاملات به سمت استفاده از پول نقد حرکت کند. در چنین شرایطی، اسکناسهای درشت به دلیل سهولت حمل و نقل و انجام معاملات، با استقبال بیشتری مواجه شدهاند.
در کنار افزایش تقاضا، گزارشهایی نیز درباره کاهش یا توقف چاپ برخی اسکناسهای درشت مطرح شده است. اگر چنین موضوعی صحت داشته باشد، کاهش عرضه میتواند به افزایش ارزش و تقاضای این اسکناسها در بازار منجر شود.
کارشناسان احتمال میدهند بخشی از اسکناسهای خارجشده در بازارهای غیررسمی کشورهای همسایه یا در برخی مبادلات نقدی مورد استفاده قرار گیرد. البته تاکنون اطلاعات رسمی و مستندی درباره حجم این جابهجاییها یا مقصد دقیق آنها منتشر نشده است و این موضوع همچنان در حد گمانهزنیهای کارشناسی باقی مانده است.
فعالان بازار ارز تأکید دارند که صرافیهای دارای مجوز، به دلیل محدودیتهای قانونی و نظارتی، امکان انجام چنین حجمی از مبادلات نقدی را ندارند. از این رو، اگر جابهجایی گستردهای صورت گرفته باشد، احتمالاً خارج از شبکه رسمی انجام شده است.
کاهش حجم اسکناس در گردش میتواند دسترسی مردم به پول نقد را محدودتر کند؛ بهویژه در شرایطی که تورم افزایش یافته اما سقف برخی تراکنشهای بانکی متناسب با آن تغییر نکرده است. این اختلاف ممکن است تقاضا برای استفاده از اسکناس را افزایش دهد و فشار بیشتری بر بازار پول نقد وارد کند.
افزایش تقاضا برای اسکناسهای درشت و مطرح شدن موضوع خروج آنها از کشور، پرسشهای متعددی را درباره دلایل اقتصادی، محدودیتهای بانکی و روند معاملات نقدی ایجاد کرده است. با این حال، تا زمان انتشار آمار و گزارشهای رسمی، بسیاری از سناریوهای مطرحشده در حد تحلیل و دیدگاه کارشناسان باقی میمانند و نمیتوان درباره آنها با قطعیت اظهار نظر کرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ