واریز اشتباهی به حسابت آمد؟ این نکته مهم می‌تواند تو را بدهکار یا حتی متهم کند!

به گزارش اطلاع با ما، واریز اشتباهی – با افزایش تراکنش‌های بانکی، اشتباه در انتقال وجه به یکی از اتفاقات رایج تبدیل شده است. در همین راستا، نظریه‌ای از سوی اداره کل حقوقی قوه قضائیه منتشر شده که به یکی از پرتکرارترین پرسش‌ها پاسخ می‌دهد:
آیا دریافت‌کننده می‌تواند پول واریزشده اشتباهی را برای خود نگه دارد؟

پاسخ کوتاه است: خیر.

الزام قانونی به بازگرداندن وجه

بر اساس این تبیین حقوقی، اگر مبلغی به اشتباه به حساب فردی واریز شود:

دریافت‌کننده مالک قانونی پول محسوب نمی‌شود.

او موظف به بازگرداندن مبلغ است.

واریزکننده صرفاً حق مطالبه و استرداد وجه را دارد.

این موضوع در چارچوب قواعد مسئولیت مدنی بررسی می‌شود و به معنای ایجاد حق مالکیت برای دریافت‌کننده نیست.

استناد به قانون مدنی؛ تکلیف روشن است

در این نظریه با استناد به مواد ۳۰۱، ۳۰۲ و ۳۰۳ قانون مدنی ایران تأکید شده که:

صرف دریافت وجه اشتباهی، جرم محسوب نمی‌شود و عنوان «تحصیل مال از طریق نامشروع» بر آن صدق نمی‌کند.

یعنی اگر فرد بدون اطلاع از اشتباه بودن واریز، مبلغ را دریافت کند، صرف دریافت پول رفتار کیفری نیست.

اما اینجا مرز خطر شروع می‌شود

نقطه حساس ماجرا، رفتار بعدی دریافت‌کننده است.

اگر شخص:

با علم به اینکه پول متعلق به او نیست،

اقدام به انتقال آن به حساب دیگر کند،

یا وجه را صرف خرید کالا و خدمات نماید،

در این صورت موضوع می‌تواند وارد حوزه کیفری شود.

تشخیص اینکه رفتار انجام‌شده جرم محسوب می‌شود یا خیر، بر عهده مرجع قضایی رسیدگی‌کننده است. در این فرآیند، مواردی مانند سوءنیت، نحوه تصاحب و تطبیق رفتار با عناوین مجرمانه بررسی می‌شود.

چرا این موضوع اهمیت بیشتری پیدا کرده است؟

با رشد چشمگیر بانکداری الکترونیک و افزایش خطاهای انسانی در انتقال وجه، پرونده‌های مربوط به واریز اشتباهی به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.

به همین دلیل، دانستن مرز میان:

تعهد به استرداد وجه

و احتمال مسئولیت کیفری

برای هر دارنده حساب بانکی ضروری است.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام