به گزارش اطلاع با ما ، ایران و آژانس : با گذشت پنج ماه از توقف دسترسی بازرسان آژانس به برخی مراکز هستهای، تنش میان ایران و غرب وارد مرحلهای شده که کارشناسان آن را «حساسترین بنبست یک دهه اخیر» توصیف میکنند. همزمان، حملات خرداد و ابهام درباره وضعیت ذخایر ۶۰ درصدی، فضای سیاسی و امنیتی را پیچیدهتر کرده است. در این گزارش تحلیلی، پیامدهای این رکود دیپلماتیک، واکنش تهران و سناریوهای پیشرو بررسی شده است.
آخرین گزارش منتشر شده توسط آژانس، از پنج ماه عدم دسترسی به مراکزی خبر میدهد که در جریان حملات تابستان هدف قرار گرفتند. این تأخیر، روند نظارتی را با مشکل جدی روبهرو کرده و امکان تأیید ذخایر ۶۰ درصدی را عملاً ناممکن کرده است؛ ذخایری که طبق دستورالعمل آژانس باید ماهانه بررسی شوند.
همین خلأ اطلاعاتی موجب نگرانی دولتهای اروپایی و آمریکا شده؛ چرا که این ذخایر تنها یک مرحله فنی تا سطح بالاتر غنیسازی فاصله دارند و نبود دادههای جدید، فضای مذاکرات سیاسی را پیچیدهتر کرده است.
ابهام درباره اصفهان؛ تأسیساتی که دیده نشده، اما تعیینکننده است
دیپلماتهای غربی معتقدند بخش قابلتوجهی از مواد غنیشده در تأسیسات زیرزمینی اصفهان نگهداری میشود؛ جایی که ورودیهای آن آسیب دیده اما ساختار اصلی سالم مانده است. آژانس میگوید:
این سطح از ابهام، یادآور وضعیت سال ۲۰۲۱ است؛ زمانی که سازوکارهای نظارتی توافق هستهای عملاً فروپاشید.
پس از بیانیه اخیر گروه هفت، جمهوری اسلامی واکنشی قاطع نشان داد و آن را «سیاسی، غیرمنصفانه و بیاعتبار» توصیف کرد. از نگاه تهران، غرب با چشمپوشی از حملات اخیر به تأسیسات هستهای ایران، تلاش دارد فضای فشار، تحریم و انزوا را احیا کند.
مقامهای ایرانی همچنین تأکید میکنند که بنبست کنونی نتیجه مستقیم خروج آمریکا از توافق ۲۰۱۵ است و ایران در این سالها در مسیر دیپلماسی حرکت کرده است.
چرا این بنبست متفاوت است؟ سه عامل تعیینکننده
حملات مشترک اسرائیل و آمریکا معادلات بازرسی را تغییر داده و اکنون آژانس امکان ارزیابی خسارتها را ندارد.
مکان و وضعیت عملیاتی مرکز جدید اصفهان مشخص نیست؛ موضوعی که شکاف نظارتی را جدیتر میکند.
در تهران و تلآویو، تحلیلگران هشدار میدهند که هر گزارش جدید آژانس میتواند بهانهای برای تشدید تنش نظامی یا سیاسی باشد.
اگر دسترسیها تا پیش از نشست بعدی هیئت مدیره آژانس باز نشود، گزینههای موجود محدود میشود:
در داخل ایران نیز کارشناسان سیاسی از هر دو جناح هشدار میدهند که مدیریت نادرست این وضعیت میتواند تصمیمگیریهای راهبردی را تحتتأثیر قرار دهد.
پرونده هستهای ایران بار دیگر در موقعیتی قرار گرفته که هر حرکت اشتباه میتواند پیامدهای مهمی در سطح منطقه داشته باشد. فقدان شفافیت فنی، رکود دیپلماتیک و فضای سیاسی ملتهب، این بنبست را حساستر از نمونههای پیشین کرده است. آنچه اکنون تعیینکننده خواهد بود، نحوه مدیریت ارتباط ایران و آژانس در هفتههای آینده است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
