به گزارش اطلاع با ما ، کنکور : نتایج کنکور سراسری امسال یکبار دیگر مسئله نابرابری آموزشی در ایران را برجسته کرد. در میان ۳۷ نفر اول، هیچ دانشآموزی از مدارس دولتی دیده نمیشود؛ در حالی که بیش از ۷۰ درصد رتبههای برتر متعلق به مدارس سمپاد، تیزهوشان و غیرانتفاعی هستند. این آمار، سؤالات جدی درباره نقش رفاه مالی خانوادهها در موفقیت تحصیلی فرزندان مطرح کرده است.
با اعلام نتایج کنکور ۱۴۰۴، موضوع نابرابری آموزشی در ایران دوباره به صدر اخبار بازگشته است. آمارها نشان میدهد که بیش از ۷۰ درصد رتبههای برتر از مدارس سمپاد، تیزهوشان و غیرانتفاعی بودهاند، در حالیکه هیچ دانشآموزی از مدارس دولتی در میان ۳۷ نفر اول قرار ندارد. این وضعیت، بسیاری از کارشناسان را نسبت به افزایش شکاف آموزشی بین طبقات مختلف جامعه نگران کرده است.
اگرچه همواره از تلاش و پشتکار بهعنوان عوامل اصلی موفقیت در کنکور یاد میشود، اما واقعیتهای آماری چیز دیگری میگویند. محمدرضا نیکنژاد، کارشناس حوزه آموزش در گفتوگویی تأکید میکند:
«امروز بدون حمایت مالی خانوادهها، کلاسهای تقویتی، معلمان خصوصی و امکانات آموزشی، تلاش فردی بهتنهایی کافی نیست.»
او میگوید که بخش عمده رتبههای برتر کنکور، از دهکهای بالای درآمدی هستند و این مسئله نشاندهنده تأثیر مستقیم سطح اقتصادی خانوادهها بر نتیجه تحصیلی دانشآموزان است.
در سالهای اخیر، حضور دانشآموزان مدارس دولتی در میان رتبههای برتر بهشدت کاهش یافته است. در کنکور امسال، حتی یک نفر از مدارس دولتی عادی در بین ۳۷ نفر اول قرار نگرفت.
برخی معتقدند مدارس سمپاد و شاهد نیز دولتیاند، اما نیکنژاد در اینباره توضیح میدهد:
«باید مدارس را به دو دسته “پولی” و “غیرپولی” تقسیم کرد؛ مدارس سمپاد گرچه دولتی محسوب میشوند، اما شهریه دریافت میکنند و در عمل به مدارس غیردولتی شبیهترند.»
کنکور در ایران، بهویژه در سالهای اخیر، بیش از آنکه میدان رقابت علمی باشد، به رقابتی میان سطح اقتصادی خانوادهها تبدیل شده است. نیکنژاد میگوید:
«نقش دولت در این میان کمرنگ یا غایب است. عدالت آموزشی تنها با تامین منابع و امکانات برای مدارس دولتی قابل احیاست.»
او هشدار میدهد که این وضعیت نابرابر، میتواند پیامدهای اجتماعی بلندمدتی مانند سرخوردگی جوانان، مهاجرت تحصیلی و گسترش شکاف طبقاتی به همراه داشته باشد.
از دیگر عوامل تشدید این نابرابری، سطح پیچیده سؤالات کنکور و رونق موسسات کمکدرسی است. سوالاتی که از نظر فرمی از کتابهای درسی استخراج میشوند، اما در عمل بدون آموزشهای جانبی فهم آنها دشوار است.
«تعارض منافع در حوزه آموزش جدی است. برخی مسئولان خودشان صاحب موسسات کنکور یا مدارس غیردولتیاند و طبیعی است که در برابر اصلاح این سیستم مقاومت کنند.»
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
