چرا سریال‌های رمضانی صداوسیما دیگر پدیده نمی‌شوند؟

به گزارش اطلاع با ما ، صداوسیما : افت کیفی سریال‌های مناسبتی تلویزیون زیر ذره‌بین؛ از تکرار فرمول‌های قدیمی تا نبود جسارت در پرداخت مسائل روز. آیا صداوسیما می‌تواند به دوران اوج بازگردد؟

سریال‌های مناسبتی؛ از پدیده اجتماعی تا تکرار فرمول‌ها

سریال‌های مناسبتی تلویزیون، به‌ویژه در ماه رمضان، زمانی بخشی از حافظه جمعی مخاطبان بودند. آثاری مانند خانه به دوش، متهم گریخت و میوه ممنوعه با تکیه بر قصه‌محوری و شخصیت‌پردازی مؤثر، به پدیده‌های اجتماعی تبدیل شدند.

اما در سال‌های اخیر، کمتر مجموعه‌ای توانسته چنین جایگاهی پیدا کند. حتی در میان آثار دهه اخیر، به‌جز نمونه‌هایی معدود مانند پایتخت ۷، سریالی که کشش بازپخش گسترده و مطالبه مردمی داشته باشد، کمتر دیده می‌شود.

تغییر اولویت؛ مناسبت جلوتر از قصه

یکی از انتقادهای مطرح‌شده، جابه‌جایی اولویت‌ها در فرآیند تولید است. در گذشته، ابتدا داستانی قوی شکل می‌گرفت و سپس در قالب مناسبتی عرضه می‌شد. امروز اما به نظر می‌رسد ابتدا سفارش «سریال مناسبتی» داده می‌شود و بعد تلاش می‌شود داستانی متناسب با آن طراحی شود.

این رویکرد باعث می‌شود روایت‌ها به سمت کلیشه، پیش‌بینی‌پذیری و شعارزدگی حرکت کنند؛ در نتیجه عنصر غافلگیری و تعلیق که لازمه جذب مخاطب است، کمرنگ می‌شود.

تکرار چهره‌ها و احتیاط در روایت

تکیه بیش از حد بر فرمول‌های امتحان‌پس‌داده و چهره‌های آشنا، فضای تولید را محدود کرده است. در حالی که نسل تازه‌ای از نویسندگان و کارگردانان می‌توانند روایت‌های متفاوت ارائه دهند، میدان چندانی برای تجربه‌گرایی دیده نمی‌شود.

کمدی‌های تیپ‌محور و ملودرام‌های اغراق‌آمیز، زمانی کارکرد داشتند، اما مخاطب امروز که به طیف گسترده‌ای از تولیدات داخلی و خارجی دسترسی دارد، به دنبال شخصیت‌های چندلایه و روایت‌های پیچیده‌تر است.

مخاطب تغییر کرده است

تحول در الگوی مصرف رسانه‌ای، مهم‌ترین متغیر این معادله است. مخاطب امروز با پلتفرم‌های متنوع و محتوای جهانی مواجه است و استانداردهایش تغییر کرده. دیگر صرفاً زمان طلایی پس از افطار تضمین‌کننده دیده‌شدن یک سریال نیست.

روایت‌های تک‌بعدی و محافظه‌کارانه، در رقابت با آثار حرفه‌ای و چندلایه، شانس چندانی برای تبدیل‌شدن به پدیده ندارند.

راه بازگشت؛ اعتماد به خلاقیت

بازگشت به دوران اوج، بیش از هر چیز نیازمند تغییر نگاه در فرآیند تولید است؛ از اعتماد دوباره به قصه‌نویسی و ایجاد فضای جسورانه برای طرح مسائل اجتماعی گرفته تا سرمایه‌گذاری بر استعدادهای تازه.

تلویزیون زمانی می‌تواند دوباره به انتخاب نخست خانواده‌ها تبدیل شود که کیفیت را بر مناسبت‌محوری صرف ترجیح دهد و اجازه دهد داستان، محور اصلی باشد نه پیوست تقویمی آن.

سریال‌های مناسبتی تلویزیون در سال‌های اخیر با افت کیفی و کاهش اثرگذاری اجتماعی مواجه شده‌اند. تکرار فرمول‌های قدیمی، محافظه‌کاری در روایت و بی‌توجهی به تغییر ذائقه مخاطب از دلایل اصلی این وضعیت است. بازگشت به دوران اوج، نیازمند بازتعریف فرآیند تولید و تمرکز جدی بر قصه و خلاقیت است.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام