به گزارش اطلاع با ما، قطعی برق، زخمی که هر سال عمیقتر: با شروع تابستان و افزایش مصرف برق خانگی، سایه سنگین قطعی برق بار دیگر بر سر صنایع کشور افتاده است. در سالهای گذشته، این بحران سالانه تکرار شده و صنایع، بهویژه صنایع سنگین، تبدیل به قربانیان اول ناترازی انرژی در ایران شدهاند؛ موضوعی که پیامدهایی نظیر توقف تولید، آسیب به تجهیزات، کاهش اشتغال و تورم را به دنبال داشته است.
طبق دادههای منتشر شده، بیش از ۷۰ درصد صنایع در تابستان با محدودیت یا قطعی برق مواجهاند. صنایع شیشه، فولاد و آلومینیوم به دلیل حساسیت فرآیند تولید، بیشترین آسیب را متحمل میشوند. گزارشها نشان میدهد ۳۵ درصد زیان عملیاتی صنایع در سال ۱۴۰۲ به ناپایداری انرژی مرتبط بوده و تنها در سال ۱۴۰۳، قطعی برق باعث زیانی معادل ۴۴.۷ هزار میلیارد تومان به شهرکها و نواحی صنعتی شده است.
در واکنش به این بحران، توافقنامهای میان وزارتخانههای صمت و نیرو به امضا رسیده که شامل سه محور اصلی است:
1. محدودیت مشروط برق صنایع: سقف محدودیتها ۲۰۰۰ مگاوات تعیین شده؛ برخی صنایع حیاتی نظیر دارویی و غذایی معاف شدهاند. صنایع با فرآیند حساس مانند آلومینیوم یا شیشه نیز با محدودیتهای کمتری روبهرو خواهند شد.
2. افزایش اختیارات صنایع در تأمین برق: نیروگاههای اختصاصی صنعتی از محدودیت خارج شدهاند. همچنین امکان فروش برق مازاد در بازار و خرید از بورس انرژی بدون محدودیت مجاز شده است.
3. وعده جبران خسارت و تعامل بیشتر: وعدههایی مبنی بر حذف جریمهها، جلسات منظم و حمایتهای تشویقی برای بهینهسازی مصرف مطرح شده است، اما جزئیات اجرایی مشخصی ارائه نشده است.
با وجود تلاشهای صورتگرفته، کارشناسان بر این باورند که توافقنامه مذکور نمیتواند جایگزین اصلاحات ساختاری در حوزه انرژی باشد. سه چالش مهم همچنان باقی است:
* فقدان ظرفیت پایدار تولید برق: در سال ۱۴۰۴ نیز کسری ۱۵ هزار مگاواتی برق پیشبینی شده است. * عدم سازوکار روشن برای جبران خسارات: علیرغم وعدهها، راهکار حقوقی یا بودجهای برای جبران خسارات صنایع ارائه نشده است. * تناقض با سیاست اولویتبندی مصارف خانگی: علیرغم ادعای توزیع عادلانه محدودیت، بار اصلی بحران همچنان بر دوش صنایع است.
بهگفته تحلیلگران، توسعه نیروگاههای خصوصی، رفع موانع سرمایهگذاری در بخش انرژی، و حمایت از بهرهوری در نیروگاههای فعلی از اصلیترین گامهای لازم برای عبور از بحران است.
در کنار آن، اصلاح الگوی مصرف برق در بخش خانگی و تجاری**، حذف یارانههای غیرهدفمند و واقعیسازی قیمت انرژی نیز از راهکارهای بلندمدت محسوب میشود.
توافقنامه صمت و نیرو را میتوان گامی رو به جلو دانست، اما تا زمانی که تولید برق در کشور پایدار و قابل اتکا نباشد، صنایع در برابر گرمای تابستان، بیدفاع خواهند ماند. آنچه نیاز است، نه صرفاً توافقنامهای کوتاهمدت، بلکه یک برنامه ملی برای تابآوری انرژی در صنعت ایران است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
