به گزارش اطلاع با ما ، اخراج مهاجران: با وجود اجرای طرح طرد مهاجران افغانستانی از ایران، آمار کودکان کار کاهش نیافته است. فعالان حوزه کودک هشدار میدهند که افزایش ترک تحصیل و محدودیت ثبتنام مهاجران در مدارس دولتی، موجب ورود کودکان بیشتری به بازار کار شده و چهره کار کودک از خیابان به مشاغل پنهان تغییر کرده است.
طرح طرد مهاجران افغانستانی از ایران در حالی اجرا شد که مسئولان، یکی از اهداف آن را کاهش آمار کودکان کار اعلام کرده بودند. اما گزارشهای میدانی و اظهارات فعالان اجتماعی نشان میدهد که این طرح، تأثیری در کاهش کار کودک نداشته است. بر اساس مشاهدات جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان، کلاسهای آموزشی غیررسمی در مهرماه امسال مملو از کودکانی است که از تحصیل رسمی بازماندهاند و بسیاری از آنها، در آستانه ورود به چرخه کار قرار دارند.
افشین، مددکار یکی از مراکز آموزشی غیردولتی، میگوید ظرفیت ثبتنام پر شده و دهها کودک مهاجر بدون امکان آموزش باقی ماندهاند. او میگوید:
«تعدادی از کودکانی که سال گذشته درس میخواندند، امسال ناچار به کار شدهاند. بیشتر کودکان مهاجر بازمانده از تحصیل، دیر یا زود وارد چرخه کار میشوند.»
طبق گزارشها، امسال بیش از یکمیلیون دانشآموز از تحصیل بازماندهاند و حدود ۶۰ هزار نفر از آنها در گروه سنی شش سال قرار دارند؛ عددی که زنگ خطر افزایش کار کودک را به صدا درآورده است.
مطالعات مختلف از جمله پژوهش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد که بیش از دو میلیون کودک کار در ایران وجود دارد. از این میان، حدود ۸.۵ درصد کل کودکان کشور را تشکیل میدهند و بسیاری از آنها در شرایط کار خانگی، کارگاهی یا کشاورزی فعالیت دارند. به گفته محمد لطفی، فعال حوزه کودکان کار، «اخراج مهاجران تأثیری بر کاهش تعداد کودکان کار نداشته است؛ فقط آنها را از خیابان به کارگاهها و محیطهای پنهانتر رانده است.»
بهگفته افخم صباغ، رئیس مؤسسه مهروماه، بعد از اجرای طرح طرد مهاجران، چهره کار کودک در خیابانها تغییر کرده است. بسیاری از کودکان مهاجر برای دورماندن از گشتهای شهری، بهسمت کارگاهها، رستورانها و مشاغل پنهان رفتهاند.
«کودکان کار مهاجر اکنون در معرض خطرهای بیشتری قرار دارند؛ از آزارهای جسمی تا سوءاستفاده در محیطهای بسته و غیرقانونی.»
فعالان اجتماعی بر این باورند که علت اصلی کار کودک، فقر اقتصادی و ساختاری است نه مهاجرت. خانوادههایی که با بیکاری و گرانی روبهرو هستند، ناچارند کودکان را برای کمک به معیشت خانواده وارد بازار کار کنند. بنابراین حتی با خروج بخشی از مهاجران، تغییری در ریشههای کار کودک ایجاد نمیشود.
«مهاجران افغانستانی به سپر بلای سیاستهای اقتصادی تبدیل شدهاند، در حالی که فقر و تورم، همه خانوادههای ایرانی و مهاجر را درگیر کرده است.»
پژوهشگران هشدار میدهند که با تداوم شرایط اقتصادی کنونی، کار کودک در ایران افزایش خواهد یافت.
«حدود ۸۰ درصد کودکان کار در تهران، مهاجرند، اما سهم آنها از کل کار کودک در کشور کمتر از تصور عمومی است. خروج مهاجران، آمار کار کودک را کاهش نمیدهد، بلکه فقط باعث میشود کار آنها پنهانتر شود.»
طرد مهاجران افغانستانی از ایران نهتنها آمار کودکان کار را کاهش نداده، بلکه با افزایش بازماندگان از تحصیل و فقر خانوارها، احتمال رشد این پدیده بیشتر شده است. چهره کار کودک از خیابان به کارگاهها و مشاغل زیرزمینی منتقل شده و اکنون، کودکان بیشتری در سکوت و بیدفاعی، کودکی خود را از دست میدهند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
