به گزارش اطلاع با ما، بازار لاستیک تهران در شرایطی وارد پاییز ۱۴۰۵ شده که برخلاف دوره‌های کمبود و محدودیت عرضه، مسئله اصلی فعالان بازار کمبود کالا نیست؛ بلکه کاهش تقاضاست. بررسی قیمت تایرهای پرمصرف نشان می‌دهد هزینه تعویض چهار حلقه لاستیک برای برخی خودروهای اقتصادی می‌تواند به بیش از ۳۰ میلیون تومان برسد؛ رقمی که به گفته فعالان بازار، بخشی از مالکان خودرو را به تعویق انداختن خرید وادار کرده است.
لاستیک در بازار هست؛ مشتری کمتر شده است
در حال حاضر بسیاری از سایزهای پرمصرف لاستیک در فروشگاه‌های تهران قابل تهیه است و فعالان صنفی از مشکل جدی در تأمین کالا خبر نمی‌دهند.
محمدرضا آل‌سارا، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان لاستیک، روغن و پنچرگیران تهران، نیز اعلام کرده است که حتی لاستیک عرضه‌شده با قیمت مصوب در برخی موارد با تقاضای کافی مواجه نیست.
به این ترتیب، معادله بازار تایر نسبت به دوره‌های کمبود تغییر کرده است؛ موجودی کالا در فروشگاه وجود دارد، اما بخشی از مصرف‌کنندگان به دلیل محدودیت بودجه، خرید را تا زمان ضروری شدن تعویض عقب می‌اندازند.
قیمت لاستیک به عواملی مانند برند، مدل، سایز، تاریخ تولید و محل عرضه بستگی دارد و نمی‌توان یک نرخ ثابت برای تمام خودروها اعلام کرد.
با این حال، بررسی قیمت‌های اعلام‌شده برای برخی سایزهای پرمصرف، تصویری از هزینه تعویض تایر ارائه می‌دهد.
برای نمونه، در سایز ۱۶۵/۶۵R۱۳ که برای پراید کاربرد دارد، قیمت یک جفت لاستیک بارز P660 حدود ۸.۲ میلیون تومان اعلام شده است. برای همین سایز، قیمت برخی محصولات دیگر در بازار آزاد از حدود ۸ میلیون تومان آغاز شده و در بعضی برندها به بیش از ۱۰ میلیون تومان برای یک جفت رسیده است.
در سایز ۱۷۵/۷۰R۱۳ مورد استفاده در برخی مدل‌های تیبا، ساینا و کوییک نیز قیمت محصولات مختلف اختلاف قابل توجهی دارد و بسته به برند و محل فروش، نرخ‌های متفاوتی مشاهده می‌شود.
برای سایز ۱۸۵/۶۵R۱۴ که در خودروهایی مانند پژو ۴۰۵، پژو پارس و برخی مدل‌های سمند کاربرد دارد نیز قیمت دو حلقه برخی محصولات کویر در محدوده ۱۶ تا ۱۹ میلیون تومان اعلام شده، در حالی که برای بعضی محصولات بارز قیمت پایین‌تری گزارش شده است.
بر این اساس، هزینه خرید چهار حلقه لاستیک برای خودروهای اقتصادی، بسته به انتخاب برند و مدل، می‌تواند از حدود ۱۲ میلیون تومان تا بیش از ۳۰ میلیون تومان متغیر باشد.
یکی از تغییرات قابل توجه بازار، تغییر رفتار مصرف‌کنندگان است.
در دوره‌هایی که دسترسی به لاستیک دشوار بود، مسئله اصلی پیدا کردن تایر و تأمین سایز مورد نیاز بود. اکنون اما به گفته فعالان صنفی، کالا در بسیاری از موارد وجود دارد و مسئله اصلی، توان خرید مصرف‌کننده است.
برخی مالکان خودرو ترجیح می‌دهند به جای تعویض همزمان چهار حلقه، تنها تایرهای ضروری‌تر را تعویض کنند یا خرید را به زمان دیگری موکول کنند.
این رفتار می‌تواند برای بازار به معنای کاهش تقاضای فعلی باشد؛ هرچند نیاز واقعی به تعویض لاستیک با گذشت زمان از بین نمی‌رود.
فشار هزینه‌ای واردشده به بازار تایر فقط به مصرف‌کننده محدود نمی‌شود.
جمال میرزایی، رئیس انجمن تایر، درباره وضعیت تولید اعلام کرده است که صنعت تایر کشور سالانه حدود ۳۰۰ هزار تن تایر تولید می‌کند و حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد مواد اولیه مورد نیاز این صنعت از خارج تأمین می‌شود.
بر اساس اظهارات وی، میزان واردات سالانه مواد اولیه حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تن است و ارزبری این بخش بیش از ۳۰۰ میلیون یورو برآورد شده است.
همچنین به گفته این فعال صنعتی، افزایش هزینه‌های تولید، تأمین مالی و حمل مواد اولیه فشار بیشتری بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
یکی دیگر از عواملی که می‌تواند بر هزینه تولید تایر اثرگذار باشد، هزینه حمل مواد اولیه است.
بر اساس اطلاعات مطرح‌شده از سوی فعالان این صنعت، هزینه حمل برخی محموله‌های مواد اولیه از چین نسبت به گذشته افزایش قابل توجهی داشته و زمان انتقال نیز در بعضی مسیرها طولانی‌تر شده است.
در چنین شرایطی، تولیدکننده با افزایش هزینه‌های تولید مواجه است و مصرف‌کننده نیز با محدودیت قدرت خرید روبه‌روست؛ دو عاملی که میتوانند تعادل بازار تایر را تحت تأثیر قرار دهند.
شرایط فعلی بازار را می‌توان حاصل همزمانی دو روند دانست؛ از یک طرف، تقاضای مصرف‌کننده کاهش پیدا کرده و از طرف دیگر، هزینه‌های تولید و تأمین مواد اولیه همچنان یکی از چالش‌های صنعت تایر است.
اگر افزایش هزینه تولید به رشد قیمت نهایی منجر شود، فاصله میان توان خرید خانوار و هزینه تعویض لاستیک بیشتر خواهد شد. از سوی دیگر، ادامه کاهش تقاضا می‌تواند باعث شود بخشی از مصرف‌کنندگان تعویض تایر را برای مدت بیشتری به تعویق بیندازند.
کاهش تقاضا برای لاستیک لزوماً به معنای کاهش نیاز خودروها نیست. تایر با گذشت زمان و بر اثر کارکرد، شرایط آب‌وهوایی و عوامل مختلف دچار فرسودگی می‌شود.
به همین دلیل، مواردی مانند کاهش عمق آج، ترک‌خوردگی، آسیب دیواره یا فرسودگی قابل مشاهده باید جدی گرفته شود و تصمیم درباره زمان تعویض لاستیک نباید صرفاً بر اساس قیمت آن انجام شود.
در واقع ممکن است بخشی از تقاضایی که امروز در بازار دیده نمی‌شود، فقط به آینده منتقل شده باشد.
بازار لاستیک در پاییز ۱۴۰۵ در شرایطی قرار دارد که عرضه در بسیاری از سایزهای پرمصرف برقرار است، اما قدرت خرید پایین‌تر بخشی از مشتریان، سرعت فروش را کاهش داده است.
از سوی دیگر، تولیدکنندگان با هزینه‌های مربوط به مواد اولیه، ارز، حمل‌ونقل و تأمین مالی روبه‌رو هستند. ترکیب این عوامل باعث شده بازار تایر در نقطه‌ای میان کاهش تقاضا و افزایش هزینه تولید قرار بگیرد.
ادامه این شرایط می‌تواند رفتار خریداران، قیمت تایر و میزان تقاضای بازار در ماه‌های آینده را تحت تأثیر قرار دهد.
این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.
Δ
